ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

 عبّاس در حالیكه سوگند یاد كرد گفت: از این واقعه هیچكس خبر ندارد مگر من و امّ الفضل؛ أَشْهَدُ أَنَّک رَسُولُ اللَهِ.

 اسارى همگى با حال شرك بازگشتند مگر عبّاس و عقیل و نَوفَل بن حارث؛ و درباره آنان این آیه نازل شد: يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ مِنَ الْأَسْرى‌ إِنْ يَعْلَمِ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْراً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌¹

تفسیر علّامه سید شرف الدّین عاملىّ قدّس الله سرّه پیرامون این آیه

 این محصّل و جوهره تحقیقات استاذنا العلّامه بود² أمّا علّامه سید شرف الدّین عاملىّ‌در كتاب «النّصّ و الاجتهاد» طریق دیگرى را پیموده است.

 او مدّعى است كه آیه: ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى‌ حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ‌، درباره اسراى غزوه بدر نیست، بلكه درباره أسیر نمودن قافله أبو سفیان است كه با عِیر و كاروان خود گریخت و قبل از دسترسى أصحاب رسول خدا به او، به مكّه هزیمت كرد.

 او میگوید: رسول خدا صلّى الله علیه و آله به عبّاس، عموى خود نظر محبّت داشت؛ و از تشدید عُمَر در قتل وى پس از إسارت نگران بود. و بطور كلّى آنچه در این باره در تفاسیر و روایات وارد شده است، خلاف شأن نزول است و روایاتى است مجعول و ساختگى. رسول خدا صلّى الله علیه و آله در هر حال أفعالش از روى إتقان و حَمِیت و رحمت بوده؛ و تشدید عُمَر از روى حسّ انتقام و كینه‌توزى بوده است كه ساحت پیغمبر أكرم از آن مبرَّى است.

 محصَّل و جوهره كلام او این است كه: رسول خدا صلَّى الله علیه و آله و سلَّم به أصحاب خود در هنگامى كه تنوره جنگ بدر برافروخته شد فرمود: من مردانى را از بنى هاشم و غَیرِهِم مى‌شناسم كه آنان را از روى إكراه بجنگ آورده‌اند و ما نیازى بكشتن آنها نداریم؛ هر كس شخصى از بنى هاشم را ببیند او