ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

مِمَّا یقارِبُک‌. یعنى از آنچه نزدیك تو است بخور.

 مطلب را إدامه مى‌دهد تا مى‌رسد به اینجا كه مى‌گوید: وَلِىّ‌ ضدّ دشمن است؛ و از همین معنى‌ تَوَلِّى‌ استعمال شده است؛ و مَوْلَى‌ به آزاد كننده، و آزاد شده، و پسر عمو، و یارى كننده، و همسایه گویند؛ و وَلِىّ‌به داماد گویند؛ و کلُّ مَنْ وَلِىَ أمْرَ وَاحِدٍ فَهُوَ وَلِیهُ‌؛ یعنى هر كس أمر كسى را متكفّل گردد و از عهده انجام آن برآید ولىّ او خواهد بود.

 باز مطلب را إدامه مى‌دهد تا اینكه مى‌گوید: و وِلایت‌ با كَسره واو به معنىِ سلطان است؛ و وِلایت‌ و وَلایت‌ با كسره و فتحه به معنىِ نصرت است. و سیبویه گفته است: وَلایت‌ با فتحه مصدر است و با كسره اسم مصدر؛ مثل: أمارت‌و إمارت‌و نَقابت‌ و نِقابت‌. چون اسم است براى آن چیزى كه تو بر آن ولایت دارى؛ و چون بخواهند معنى مصدرى را إراده كنند فتحه مى‌دهند.

 . طُرَیحىّ‌در «مجمع البحرین» گوید: إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ‌¹ یعنى‌ أحَقَّهُمْ بِهِ وَ أقْرَبَهُمْ مِنْهُ؛ مِنَ الْوَلْىِ وَ هُوَ الْقُرْبُ‌. معنىِ‌ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ‌ «نزدیكترین مردم به إبراهیم» أحقّیت اوست به او، و نزدیكتر بودن اوست از سائر مردم به آن حضرت؛ زیرا از مادّه وَلْى است كه به معنىِ قرب مى‌باشد؛ و وَلایت‌در گفتار خداوند تعالى: هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِ‌²؛ با فتحه آمده كه به معنى ربوبیت است؛ یعنى در آن روز همگى در تحت ولایت خدا در مى‌آیند، و به او إیمان مى‌آورند، و از آنچه در دنیا پرستیده‌اند بیزارى مى‌جویند.

 و وَلَایت‌ با فتحه به معنى مَحبّت و با كسره به معنى تَولِیت و سلطان است؛ و از ابن سِكِّیت وارد شده كه: وِلآءبا كسره نیز همین معنى را دارد.

 و وَلِىّ‌ و وَالِى‌ كسى را گویند كه زِمام أمر دیگرى را به دست خود گیرد و عهده دار آن گردد