ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

اینكه: سنّت جاریه در میان پیغمبران گذشته علیهم السّلام این بوده است كه: چون با دشمنانشان جنگ مى‌كردند و ظفر مى‌یافتند، جزا و پاداششان را كشتن قرار میدادند تا بدین وسیله دیگران عبرت گیرند؛ و از محاربه خدا و رسول او دست بردارند.

 آنان تا زمین را از خون انباشته نمى‌نمودند و دینشان را میان مردم مستقرّ نمى‌كردند أسیر نمى‌گرفتند. فلهذا أسیر گرفتن پس از این مقصود براى آنان مانعى نداشت كه بدنبال آن یا منّت گذارند و آزاد كنند، و یا فدیه بگیرند؛ همچنانكه خداوند پس از آنكه أمر إسلام بالا گرفت و در حجاز و یمن استقرار یافت به سوى پیغمبرش صلَّى الله علیه و آله وحى فرستاد كه:

 فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً¹. «پس چون شما با آنانكه كافر شده‌اند برخورد و تلاقى نمودید، باید گردنشان را بزنید؛ تا زمانیكه خون بسیار از آنها ریختید؛ در اینصورت آنها را محكم ببندید كه در پیرو آن یا منّت گذارده آزاد مى‌نمائید، و یا رها كرده و فدیه مى‌گیرید!»

 عتاب و مؤاخذه بنا بر سیاق آیه أوّل فقط بر گرفتن أسیران است؛ چنانكه شاهد بر گفتار ما قوله تعالى است در آیه دوّم: لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ‌؛ یعنى در أسیر گرفتن شما. زیرا در هنگام نزول این آیات، مسلمین أسیر گرفتند نه فدیه. و عتاب و مؤاخذه بر مباح شمردن فدیه و یا أخذ فدیه نیست؛ چنانكه بعضى احتمال داده‌اند.

 تا اینكه میفرمایند: مسلمین از پیامبر خواستند تا غنائم را به آنها بدهد، و عوض أسیران براى آنان فدیه بگیرد؛ لهذا خداوند آنها را رأساً درباره أسیران مورد عتاب قرار داد، و سپس فداء در برابر أسیران را مباح كرد. نه آنكه پیغمبر با