
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
130مثلًا وقتى كه خواست ربا را بردارد و حكم به حرمت آن كند، و أموال ربوى را كه مردم در جاهلیت از یكدیگر طلب داشتند نقض كند، و آن را بى اعتبار بشمارد، أوّل درباره عمویش عبّاس إجراء كرد و تمام أموال ربوىّ را كه او از مردم طلب داشت، إسقاط نمود. چنانچه در «سیره حلبیه» درباره خطبه حِجَّة الوَداع كه در عرفات إیراد فرموده است، آمده كه: وَ وَضَعَ رِبَا الْجَاهِلِیةِ وَ أوَّلُ رِبًا وَضَعَهُ، رِبَا عَمِّهِ الْعَبَّاسِ.
و نیز در وقتى كه خواست ارزش خونهاى مشركین و غیر مسلمان را بردارد، أوّل درباره پسر عموى خودش رَبیعَةُ بنُ حارثِ بنِ عبدِ المطَّلبكه در شِرْك و جاهلیت ریخته شده بود، و هُذَیلاو را كشته بودند، برداشت؛ چنانكه حلبّى آورده است:
وَ وَضَعَ الدِّمَآءَ فِى الْجَاهِلِیةِ وَ أوَّلُ دَمٍ وَضَعَهُ دَمُ ابْنِ عَمِّهِ رَبِیعَةِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَلِّبِ قَتَلَهُ هُذَیلٌ، فَقَالَ: أوَّلُ دَمٍ أبْدَأُ مِنْ دِمَآء الْجَاهِلِیةِ مَوْضُوعٍ؛ فَلا یطْلَقُ بِهِ فِى الإسْلَامِ.
و در همین خطبه پیامبر مىفرمایند: إنَّ دِمَآءَكُمْ وَ أمْوالَكُمْ حَرَامٌ عَلَیكُم كَحُرْمَةِ یوْمِكُمْ هَذَا فِى شَهْرِكُمْ هَذَا فِى بَلَدِكُمْ هَذَا، ألَا كُلُّ شَىءٍ مِنْ أمْرِ الْجَاهِلِیةِ تَحْتَ قَدَمِى مَوْضُوعٌ، وَ رِبَا الْجَاهِلِیةِ مَوْضُوعٌ، وَ أوَّلُ رِبًا أضَعُ، رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَلِّب1
«بدانید كه حقّاً خونهاى شما و أموالتان بر یكدیگر حرام است؛ مانند حرمت این روز حرام، در این ماه حرام، در این سرزمین محترم كه در آن هستید. آگاه باشید كه هر أمرى از امور جاهلیت را من در زیر پاى خود گذاشتم؛ و رباى جاهلیت را زیر پاى خود گذاشتم؛ و أوّلین ربائى را كه ساقط كردم و از بین بردم رباى عبّاس، پسر عبد المطلّلب است.
- «سيره حلبيّه» ج ٣، ص ٢٩٨
