
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
119اوست.
أمّا حضرت موسى نسبت به این كار إشكال دارد و مىگوید: این عمل، عملِ مُنْكَرى است و نباید انجام پذیرد. حال آیا حضرت خضر كار درستى كرد و درست مىگفت؟ یا حضرت موسى درست مىگفت؟ ـ با اینكه مىدانید حضرت موسى هم، داراى مقام نبوّت است و پیغمبر أُولوا العزم و صاحب شریعت و معصوم است و در این موارد درباره ایشان شكّى نیست ـ پس كدامیك درست مىگفتند؟
جواب این است كه هر دو درست مىگفتند.
حضرت موسى داراى شریعت است و مىگوید: هر كارى كه مىشود باید بر أساس قانون و دستور باشد. إنسان بدون دستور نمىتواند این عمل را انجام دهد. در شریعت نیامده است إنسان كسى را بدون سبب و علّت بكشد، مگر اینكه او كسى را كشته باشد. بر أساس قتل نفسى كه كرده، إنسان مىتواند او را قصاص كند؛ ولى بدون جهت نمىشود كسى را كشت.
حضرت خضر از یك افق دیگرى نگاه مىكند؛ و از آن افق كه علم خاصّ خودش بوده، نه تنها قتل آن غلام براى او جائز بوده بلكه واجب بوده است. أمّا حضرت موسى كه باید نگهدار شریعت باشد، نمىتواند از شریعت خودش تجاوز كند. آن كسى كه در میان مردم، شریعت و حكم آورده، حكم قصاص آورده، و كتاب تورات را پروردگار بر او نازل كرده، و گفته است: باید بر أساس این كتاب برمردم حكم كنى، او نمىتواند این كار را انجام دهد؛ او دستش بسته است؛ و بهیچ وجه نمىتواند به آن قِسم كسى را بكشد.
فلذا حضرت رسول أكرم صلَّى الله علیه و آله و سلَّم هم در بعضى از موارد استثنائى، مثل همین قضیه ذُو الخُوَیصَرة دستور دادند كه بروید و فلان شخص را بكشید؛ أمّا در بقیه موارد، مانند موارد قصاص و منازعات و مخاصمات، به علم غیب خود رفتار نمىكرده، مىفرمودند: إنَّمَا أقْضِى بَینَكُمْ
