
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
236فردى بود که بعد از موسى بود، و وصىّ عیسى شمعون بن فرخیا بود و او افضل فردى بود که بعد از عیسى بجاى ماند، و من وصیت نمودهام به على بن أبىطالب و او افضل امّت من است که بعد از من بجاى مىماند.»
پیامبر اکرم و امیرالمؤمنین از نور واحدى خلق شدهاند
و دیگر اخبارى است که دلالت دارد بر آنکه خداوند نبوت را در مُحمّد و وصایت را در على قرار داده است مثل حدیثى که در «ینابیع المودة» ص ٢٥٦ وارد است: عُثْمان رَفَعَهُ: خُلِقْتُ انَا وَ عَلىٌّ مِنْ نورٍ واحِدٍ قَبْلَ انْ یخْلُقَ اللَهُ آدَمَ بارْبَعَةِ آلافِ عامٍ فَلَمّا خَلَقَ اللَهُ آدَمَ رَکَّبَ ذلِکَ النُّورَ فى صُلْبِهِ فَلَمْ یزَلْ شَیئاً واحِداً حَتَّى افْتَرَقْنا فى صُلْبِ عَبْدِ الْمُطَلِّبِ، فَفِىَّ النُّبُوَّةُ وَ فى عَلِىٍّ الْوَصِیةُ.
«عثمان گوید که: رسُول خدا فرمود: من و على از نور واحدى آفریده شدهایم قبل از چهار هزار سال که خداوند آدم را بیافریند. چون خدا آدم را آفرید آن نور را در صلب آدم قرار داد و پیوسته همین طور آن نور در اصلاب آباء واحد بود تا در صلّب عبد المطلّب به دو نیمه گشت، پس نبوّت در من قرار گرفت و وصایت در على واقع شد.»
و نیز در همین صفحه گوید:
عَنْ عَلىٍّ علیه السّلام قالَ: قالَ رَسُولُ اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: یا عَلِىُّ خَلَقَنِىَ اللَهُ وَ خَلَقَکَ مِنْ نُورِهِ، فَلَمّا خَلَقَ آدَمَ علیه السّلام اوْدَعَ ذلِکَ النُّورَ فى صُلْبهِ فَلَمْ ـ نَزَلْ انَا وَ انْتَ شَیئاً واحِداً، ثُمَّ افْتَرَقْنا فى صُلْب عَبْدِ الْمُطَلِّبِ، فَفِىَّ النُّبُوُّةُ وَ الرَّسالةَ، وَ فیکَ الْوَصِیةُ وَ الْامامَةُ.
«امیرالمؤمنین علیه السّلام گوید که:
رسُول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم فرمودند: اى على خداوند مرا و تو را از نور خود آفرید و چون آدم را بیافرید آن نور را در صلُب او به ودیعت نهاد، و من و تو دائماً نور واحدى بودیم تا در صُلب عبد المطلّب جدا شدیم، و نبوت و رسالت در من و وصایت و امّامت در تو قرار گرفت.»
و نیز در «شرح نهجالبلاغه» ابنابىالحدید1 ج ٢ ص ٤٥٠ گوید
: الحدیث الرابع عشر: قالَ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: کُنْتُ انَا وَ عَلىٌّ نُوراً بَینَ یدَىِ اللَهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَبْلَ انْ یخْلُقَ آدَمَ بِارْبَعَةَ عَشَرَ الْفَ عامٍ فَلَمّا خَلَقَ آدَمَ قَسَّمَ ذلِکَ فیهِ وَ جَعَلَهُ جُزْئَینِ فَجُزْءٌ انَا وَ جُزْءٌ عَلىٌّ.
«حضرت رسُول فرمودند: که من و على نور واحدى بودیم در نزد خداى
- طبع مصر سنه ١٣٢٩.
