امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولی‌الأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولی‌الأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمی‌تواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایت‌کنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از جانب رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
231روایت نموده. و شیخ الاسلام حموینى حدیث وصیت را از علىّ بن موسى علیهما السّلام روایت کرده است.
و دیگر در کتاب «علىٌّ و الوصیة» ص ٢٢٦ از کتاب «مناقب» خوارزمى با اسناد خود از ابو القاسم عبداللَه بن مُحمّد بن عبد العزیز بغوى1 از حمید رازى از علىّ بن مجاهد از مُحمّد بن اسحاق از شریک بن عبداللَه از ابى ربیعة الآیادى از ابن بریدة از پدرش بریدة روایت کرده است قالَ رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: لِکُلِّ نَبِىٍّ وَصِىٌّ وَ وارِثٌ، وَ انَّ عَلِیاً وَصِیى وَ وارِثى. رسُول خدا فرمود: براى هر پیغمبرى وصى و وارثى هست و وصى و وارث من على بن أبى‌طالب است.
این حدیث شریف را محب الدین طبرى در «ذخائر العقبى» ص ٧١ از «مُعْجَم الصّحابة» حافظ ابو القاسم بَغَوى از بریدة و در «الریاض النضرة» ج ٢ ص ١٧٨ در باب «ذکر اختصاص امیرالمؤمنین بالولایة و الارث» از بریدة روایت کرده است. و نیز گنجى شافعى در «کفایة الطالب» ص ١٣١ و عبد الرَّؤوف مناوى متوفّاى سنه ١٠٣١ قمریه در کتاب خود «کنوز الحقائق فى حدیث خیر الخلائق» که در حاشیة جزء دوّم از «جامع صغیر» سیوطى ص ٦٩ طبع شده است آورده‌اند. و شیخ سلیمان قندوزى در «ینابیع المودة» ص ٢٠٧ از «مُعجم الصحابة» ابو القاسم بغوى و در ص ١٨٠ از دیلمى و نیز در ص ٢٣٢ از دیلمى صاحب کتاب «فردوس الاخبار» و در ص ٧٩ از موفّق بن احمد خوارزمى روایت کرده است و نیز در ص ٢٤٨ ضمن مودت چهارم از کتاب «مودّة القربى» روایت کرده است.
و دیگر حدیثى است که حموینى در «فرائد السّمطین» در جزء دوّم در باب سى و یکم ذکر کرده و علّامه بحرانى در ص ٣٩ تحت عنوان حدیث سى و ششم آورده و قندوزى حَنَفى در «ینابیع المودة» ص ٤٤١ از مجاهد از ابن عبّاس روایت کرده است راجع به آمدن نعثل یهودى خدمت رسُول خدا و از صفات و اسماى الهى سؤال کردن، و سپس از اوصیاى آن حضرت سؤال نمودن. این حدیث بسیار مفصّل است و ما فقط یک فقره از آن را که راجع به وصیت است ذکر مى‌کنیم
. قالَ (اىْ نَعْثَلُ الْیهُودِىٌّ):
- بغوى از مشاهیر علماى عامّه است، کنیت او ابو القاسم و اسم او عبداللَه است. کتاب «معجم الصحابة» از تالیفات اوست و در سنه ٣١٧ هجریه قمریه فوت کرده است.