
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
229گرفتهام1 من از همه براى ربوبیت خودم و براى نبوّت تو اى مُحمّد و براى ولایت و وصایت على بن أبىطالب پیمان گرفتهام.»
و دیگر احادیثى است که دلالت دارد بر آنکه از براى هر پیغمبرى وارث و وصیى هست و وارث و وصىّ رسُول اللَه علىّبنأبىطالب است. شیخ سلیمان قندوزى در «ینابیع المودة» ص ٨٦ از «مناقب» خوارزمى از مقاتل بن سلیمان از جعفر الصادق از پدرانش از على بن أبىطالب علیه السّلام روایت کرده است که:
قالَ: قالَ رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: یا عَلىُّ انْتَ بِمَنْزِلَةِ شَیثٍ مِنْ آدَمَ وَ بِمَنْزِلَةِ سامٍ مِنْ نُوحٍ وَ بِمَنْزِلَةِ اسْحاقَ مِنْ ابْراهیمَ کما قالَ تَعالى:
﴿وَ وَصَّى بِها إِبْراهِيمُ بَنِيهِ وَ يَعْقُوبُ﴾ ـ الْآیة
وَ بِمَنْزِلَةِ هارُونَ مِنْ مُوسى وَ بِمَنْزِلَةِ شَمْعُونَ مِنْ عیسى، وَ انْتَ وَصیى وَ وارثِى، وَ انْتَ اقْدَمُهُمْ سِلْماً وَ اکْثَرُهُمْ عِلْماً وَ اوْفَرُهُمْ حِلْماً وَ اشْجَعُهُمْ قَلْباً وَ اسْخاهُمْ کَفّاً، وَ انْتَ امامُ امَّتى وَ قسیمُ الْجَنَّةِ وَ النّارِ، بِمَحَبَّتِکَ یعْرَفُ الْأَبْرارُ مِنَ الْفُجّارِ وَ یمَیزُ بَینَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُنافِقینَ وَ الْکُفّارِ.
«حضرت رسُول اکرم به امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمودند: اى على مکانت و منزلت تو نسبت به من مانند مکانت و منزلت شیث است نسبت به آدم، و مانند منزلت سام است نسبت به نوح، و مانند منزلت اسحاق است نسبت به ابراهیم، همچنان که خداى تعالى فرماید: «وصیت کردند ابراهیم و یعقوب به فرزندانشان ...» و مانند منزلت هارون است نسبت به موسى، و مانند منزلت شمعون است نسبت به عیسى، و تو وصىّ من هستى و وارث من و تو از همه امّت من زودتر اسلام آوردى و علمت بیشتر است و حلمت فراوانتر است و قلبت شجاعتر است و دستت سخىتر است و تو امام و پیشواى امّت من هستى و تو قسمت کننده بهشت و دوزخى، به محبت تو ابرار و پاکان خدا از فجار شناخته مىشوند، و مؤمنین از صف منافقین و کفار جدا مىگردند.»
در این حدیث اوّلًا ـ رسُول خدا بیان مىفرماید که هر کس از پیغمبران مانند آدم و نوح و ابراهیم و موسى و عیسى داراى وصیى بودهاند. و بر همین اساس نیز من هم که پیغمبر خدا هستم داراى وصیى خواهم بود و وصى من تو هستى اى على.
- و نیز در «ینابیع المودة» ص ٢٣٨ در تحت عنوان حدیث ٤٩ از ابو هریره روایت کرده که قال: قال رسُول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: لمّا اسرى بى فى لیلة المعراج فاجتمع علىّ الأنبیاء فى السّماء فأوحى اللَه تعالى إلىَّ: سَلْهُم یا مُحمّد بما ذا بُعثتم فقالوا: بُعثنا على شهادة أن لا اله الا اللَه وحده و على الاقرار بنبوّتک و الولایة لعلىّ بن أبىطالب. رواه الحافظ أبو نعیم.
