امام شناسی ج2

رسُول اللَه در سدرة المنتهى راجع به امیرالمؤمنین است که در آن، مقامات آن حضرت را خدا بیان مى‌کند و سپس مى‌فرماید: انَّهُ سَیخُصُّهُ بِالْبَلاء «خداوند او را به امتحانات خاصى اختصاص داده و به بلایاى خاصى منفرد داشته است.»

 این روایت به دو سند نقل شده است: اول از خود امیرالمؤمنین علیه السّلام، دوّم از ابو بَرْزة اسلَمى. و ما هر دو روایت را با خصوصیات آن از طریق عامّه بیان مى‌کنیم.

 امّا روایت اوّل را موفّق بن احمد خوارزمى در کتاب «مناقب» خود در ص ٢٤٠ طبع ایران با اسناد خود از غالب جهنى از حضرت ابى جعفر از اجدادش از امیرالمؤمنین علیهم السّلام از رسُول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم روایت کرده است:

 قالَ النَّبِىِّ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: لَمّا اسْرِىَ بى الَى السَّماءِ ثُمَّ مِنَ السَّماءِ الى سِدْرَةِ الْمُنْتَهى وَقَفْتُ بَینَ یدَىْ رَبِّى عَزَّ وَ جَلَّ فَقالَ لى: یا مُحمّد، قُلْتُ: لَبَّیکَ وَ سَعْدَیکَ، قالَ: قَدْ بَلَوْتُ خَلْقى فَایهُمْ رَأَیتَ اطْوَعَ لَکَ؟ قالَ: قُلْتُ: یا رَبِّى عَلیاً، قالَ: صَدَقْتَ یا مُحمّد، فَهَلِ اتَّخَذْتَ لِنَفْسِکَ خَلیفَةً تُؤَدِّى عَنْکَ وَ یعَلِّمُ عِبادى مِنْ کِتابى ما لا یعْلَمُونَ؟ قالَ: قُلْتُ: یا رَبِّ اخْتَرْ لى فَانَّ خِیرَتَکَ خِیرَتى، قالَ: اخْتَرْتُ عَلیاً فَاتَّخِذْهُ لِنَفْسِکَ خَلیفَةً وَ وَصِیاً، وَ نَحَلْتُهُ عَلْمى وَ حِلْمى، وَ هُوَ امیرُ الْمُؤْمِنینَ حَقّاً، لَمْ ینَلْها احَدٌ قَبْلَهُ وَ لَیسَتْ لِاحَدٍ بَعْدَهُ. یا مُحمّد، عَلىٌّ رایةُ الْهُدى وَ امامُ مَنْ اطاعَنى وَ نورُ اوْلیائى، وَ هُوَ الْکَلِمَةُ الَّتى أَلْزَمْتُهَا الْمُتَّقینَ، مَنْ احَبَّهُ فَقَدْ احَبَّنى، وَ مَنْ ابْغَضَهُ فَقَدْ ابْغَضَنى، فَبَشِّرْهُ یا مُحَمَّدُ بِذلِکَ. فَقالَ النَّبِىٌّ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: قُلْتُ: رَبِّى فَقَدْ بَشَّرْتُهُ، فَقالَ: انَا عَبْدُ اللَهِ وَ فى قَبْضَتِهِ، انْ یعاقِبْنى فَبِذُنُوبى لَمْ یظْلِمْنى شَیئاً، وَ انْ تَمَّمَ لى وَعْدى فَانَّهُ مَوْلاىَ. قالَ: اجَلْ، قالَ: قُلْتُ: یا رَبِّ فَاجْلِ قَلْبَهُ وَ اجْعَلْ رَبیعَهُ الْایمانَ. قالَ: قَدْ فَعَلْتُ ذلِکَ بِهِ یا مُحَمَّدُ غَیرَ انِّى مُخْتَصٌّ لَهُ بِشَىٍ‌ءٍ مِنَ الْبَلاءِ لَمْ اخُصَّ بِهِ احَداً مِنْ اوْلیائى. قالَ: قُلْتُ: یا رَبِّ اخى وَ صاحِبى! قالَ: قَدْ سَبَقَ فى عِلْمى انَّهُ مُبْتَلىً، لَوْ لا عَلىٌّ لَمْ یعْرَفْ حِزْبى وَ لا اوْلیائى وَ لا اوْلیاءُ رُسُلى.

 و نیز این حدیث را بحرانى در «غایة المرام» ص ٣٤ تحت عنوان حدیث هجدهم از موفق بن احمد خوارزمى آورده است و هیچ در الفاظ با حدیث خوارزمى اختلاف ندارد مگر در جمله غَیرَ أَنِّى مُخْتَصٌّ لَهُ بِشَى‌ءٍ مِنَ الْبَلاءِ که او آن را بدین لفظ آورده: غَیرَ أَنِّى مُشَخَّصُهُ بِشَىْ‌ءٍ مِنَ الْبَلاءِ.

 بارى مفاد حدیث و معناى آن اینست که حضرت رسُول اکرم صلّى اللَه علیه و آله و سلّم‌