امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولی‌الأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولی‌الأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمی‌تواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایت‌کنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از جانب رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
224«مناقب» ابن مردویه از انس روایت مى‌کند که قالَ: بَینَا (بَینَما نسخه مناقب) انَا عِنْدَ النَبِىِّ (رَسُولِ اللَهِ، مناقب) اذ قالَ: الْآنَ یدْخُلُ سَیدُ الْمُسْلمِینَ وَ امیرُ الْمُؤمِنینَ وَ خَیرُ الْوَصیینَ وَ اوْلَى النّاسِ بِالْمُؤْمِنینَ (بِالنّاسِ، مناقب) اذْ طَلَعَ عَلىُّ بْنُ ابیطالِبٍ، فَقَامَ النَّبِىُّ (فَقالَ رَسُولُ اللَهِ: اللَهُمَّ و الِ مَنْ والاهُ. وَ قالَ: فَجَلَسَ بَینَ یدَىْ رَسُولِ اللَهِ، مناقب) فَاخَذَ یمْسَحُ الْعَرَق عَنْ جَبْهَتِهِ وَ وَجْهِهِ وَ یمْسَحُ بِهِ وَجْهَ عَلىِّ بْنِ ابیطالِبٍ، وَ یمْسَحُ الْعَرَقَ عَنْ وَجْهِ عَلىٍّ وَ یمْسَحُ بِهِ وَجْهَهُ. فَقالَ لَهُ عَلىٌّ: یا رَسُولَ اللَهِ نَزَلَ فِىِّ شَىْ‌ءٌ؟ قالَ: ا ما تَرْضى انْ تَکُونَ مِنِّى بمَنْزِلَةِ هارُونَ مِنْ مُوسى الّا انَّهُ لا نَبِىَّ بَعْدى؟ انْتَ اخى وَ وَزیرى وَ خَیرُ مَنْ اخَلِّفُهُ (اخَلِّفُ، مناقب) بَعْدى تَقْضى دَینى وَ تُنْجِزُ مَوْعِدى وَ تُبَینُ لَهُمْ مَا اخْتَلَفُوا فیهِ بَعْدى وَ تُعَلِّمُهُمْ مِنْ تَأْویلِ الْقُرْآنِ ما لَمْ یعْلَمُوا، وَ تُجاهِدُهُمْ عَلَى التَّأْویلِ کَما جاهَدْتُهُمْ عَلَى التَّنْزیلِ.
و نیز بحرانى در «غایة المرام» ص ١٩ از ابن عباس از انس روایت کرده است1
قالَ: قالَ رَسُولُ اللَهِ: یا انَسُ اسْکُبْ لِى وَضُوءاً اوْ ماءاً، فَتَوَضّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَقالَ: یا انَسُ مَنْ یدْخُلُ عَلَىَّ الْیوْمَ امیرُ الْمُؤمِنینَ وَ سَیدُ الْمُسْلِمینَ وَ خاتَمُ الْوَصیینَ وَ امامُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلینَ. فَجاءَ عَلىٌّ حَتّى ضَرَبَ الْبابَ فَقالَ: مَنْ هذَا یا انَسُ فَقُلْتُ: هذا عَلىُّ بْنُ ابیطالِبٍ، قالَ: افْتَحْ لَهُ الْبابَ.
و در ص ٢٠ گوید:2 وَ فى الْمَناقِبِ عَنْ انَسٍ قالَ: کنْتُ خادِماً لِلنَّبِىِّ، فَبَینَما انَا یوْماً اوَضِّیهِ اذْ قالَ: یدْخُلُ رَجُلٌ وَ هُوَ امیرُ الْمُؤْمِنینَ وَ سَیدُ الْوَصِیینَ وَ اوْلَى الّناسِ بِالْمُؤْمِنینَ وَ قائِدُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلینَ. قالَ: قُلْتُ: اللَهُمَّ اجْعَلْهُ رَجُلًا مِنَ الْانْصارِ فَاذا هُوَ عَلىُّ بْنُ ابیطالِبٍ.
و نیز در همین صفحه گوید:3 عَنْ انَسِ بْنِ مالِک: قالَ: بَینَا النَّبِىِّ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم اذْ قالَ: یطْلُعُ الْآن، قُلْتُ: فدِاک ابى وَ امِّى مَنْ ذا؟ قالَ: سَیدُ الْمُسْلِمینَ وَ امیرُ الْمُؤْمِنینَ وَ خَیرُ الْوَصِیینَ وَ اوْلَى النّاسِ بِالنَّبِیینَ. قالَ: فَطَلَعَ عَلىٌّ، ثُمَ قالَ لِعَلىٍّ: [اما تَرْضى] انْ تَکُونَ مِنِّى بِمَنْزِلَةِ هارُونَ مِنْ مُوسى.
گفتگوى حق تعالى با رسُول اللَه در سدره المنتهى راجع به امیرالمؤمنین علیه السّلام
دیگر از اخبارى که دلالت بر وصایت آن حضرت دارد خبر گفتگوى خدا با
- حدیث بیست و چهارم.
- حدیث بیست و نهم.
- حدیث سى و دوم.