امام شناسی ج2

اگر خاتم خواندیم بالکسر به معناى اسم فاعل یعنى ختم کننده و مهر کننده اوصیاى پیمبران، و اگر خاتِم بالکسر یا خاتَم بالفتح، به معناى ما یخْتَمُ به گرفتیم معنایش همان مهرى است که بر طغرأى صحیفه اوصیاء زده شده و به واسطه وجود مبارک آن حضرت وصایت، مُهر و ختم شده است‌¹

 و امّا یعسوب الدّین‌ که ابن‌ابى‌الحدید نیز روایت نموده است همان طور که سابقا ذکر شد به معناى نَر از زنبور عسلى است که ریاست و حکومت کند و را به عهده داشته باشد، و یعسوب الدّین کنایه از مقام ریاست و سیادت و حکومت آن حضرت است در جمیع شئون دینیه.

بحث در دلالت حدیث انس‌

 و امّا مرحله دوم‌ ـ که همان مرحله دلالت حدیث باشد. حضرت رسُول دو رکعت نماز گزاردند؛ از حالات حضرت در این نماز و نزول جبرائیل و مشاهده آن حضرت عوالم ملکوت و مقامات حضرت امیرالمؤمنین را ما اطّلاع نداریم خود آن حضرت هم چیزى نفرمودند، ولى همین قدر مى‌دانیم که اوّلًا حضرت بعد از نماز به انس گفتند: اوّلین کسى که وارد مى‌شود او سید و سالار مسلمانان و امیر مؤمنان و خاتم اوصیاى پیمبران است و سپس چون امیرالمؤمنین علیه السّلام وارد شدند حضرت به حال عجیبى برخاسته و مانند شخصى که گم شده خود را یافته باشد و به معشوق و محبوب خود رسیده باشد امیرالمؤمنین را در آغوش گرفته و صورت به صورت او مى‌سودند و عرق خود را به صورت او و عرق او را به صورت خود مى‌مالیدند به طورى که امیرالمؤمنین از این حال رسُول خدا که بى‌سابقه بوده است به شگفت در آمده و متحیرانه عرض کرد: اى رسُول خدا با من کار بى‌سابقه‌اى انجام مى‌دهى، حضرت اشاره به مقامات او نموده و فرمودند: تو هستى که از عهده عهود و مواثیق و دیون من بر مى‌آئى، تو هستى که صداى توحید و نداى اسلام را از حلقوم من به گوش اهل جهان مى‌رسانى، تو هستى که در فتنه‌ها و انقلابات واقعه بعد از من در ظلمات جهل‌