امام شناسی ج2

اوست، بنابر این تشبیه و استعاره وضو گیرندگان که پنج موضع آنها نورانى مى‌شود که عبارت از صورت و سر دستها و روى پاها باشد به اسبهاى پیشانى سفید و دست و پا سفید کاملًا تمام و روشن خواهد بود. و شاهد معنى دوّم آنکه یکى از درجات بهشت همان غُرُفات آمنه و حجله‌هاى مطمئنّه است چنانکه فرماید:

 ﴿وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفاً﴾.¹

 و نیز فرماید:

 ﴿لكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ﴾‌²

 و نیز فرماید:

 ﴿وَ هُمْ فِي الْغُرُفاتِ آمِنُونَ﴾.³

 و درباره بندگان رحمان که صفات بسیارى را مى‌شمرد و چهارده خصلت از آنها را در سوره فرقان بیان مى‌کند، مى‌فرماید:

 ﴿أُوْلئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِما صَبَرُوا وَ يُلَقَّوْنَ فِيها تَحِيَّةً وَ سَلاماً﴾.⁴

 «آنان گروهى هستند که آن غرفه بهشتى پاداش صبر و استقامت آنها بوده و از جانب پروردگار مورد سلام و تحیت قرار مى‌گیرند.»

 و امّا معنى خاتم الوصیین مانند خاتم النّبیین است، چون خاتَم و خاتِم بالفتح و الْکسر به معناى آن انگشترى است که با آن نامه را مهر مى‌کنند تا از تعدّى و تجاوز مصون باشد. در «شرح قاموس» گوید: و ختام بر وزن کتاب گلى است که مهر کرده مى‌شود به او چیزى، و خاتم بر وزن کامل آن چیزى است که نهاده مى‌شود بر آن گل تا مهر شود، و خاتم پیرایه‌اى است از براى انگشت و آنرا به فارسى انگشتر مى‌گویند مثل خاتم بفتح ... تا آنکه گوید: مترجم گوید که: خاتم ـ بکسر تاء ـ اسم فاعل است یعنى مهر کننده، و خاتم ـ بفتح تاء ـ و خاتام و خیتام، اسم انگشترى و غیر آن است که به آن مهر مى‌شود، و کرده مى‌شود به انگشت.

 و در «نهایه» ابن اثیر گوید: «آمین، خاتَمُ رَبِّ الْعالَمینَ عَلى عِبادِهِ الْمُؤْمِنینَ» قیل: معناه طابَعُه و علامتُه التى تدفع عنهم الاعراض و العاهات لان خاتم الکتب یصونه و یمنع الناظرین عمّا فى باطنه؛ و تفتح تاؤه و تکسر لُغَتان.

 و نظیر این معنى را نیز در «لسان العرب» نموده است. و بنابر این خاتم یا خاتم به معناى آخر بوده باشد.