امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولی‌الأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولی‌الأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمی‌تواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایت‌کنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از جانب رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
217لَهُمْ مَا اخْتَلَفُوا فیهِ بَعْدى.1
«انَس مى‌گوید: رسُول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم گفتند: اى انس براى من آب وضو آماده کن، سپس برخاسته و دو رکعت نماز بجاى آوردند و گفتند: اى انس اولین کسیکه بر تو از این در داخل شود اوست امیرالمؤمنین و سید المسلمین و قائد الغرّ المحجّلین و خاتم الوصیین، یعنى: حکمران و امیر مؤمنان و سید و سالار مسلمانان و پیشوا و رهبر درخشان چهرگان آرمیده در غرفه‌هاى بهشت و خاتم و آخرین اوصیاى پیمبران.
انس مى‌گوید: من با خود گفتم: بار پروردگارا مردى که فى الحال وارد مى‌شود و داراى چنین صفاتى است او را مردى از قبیله من که طائفه انصار مدینه‌اند قرار ده، ولى این خواهش را کتمان نمودم. در این حال على بن أبى‌طالب وارد شد. حضرت رسُول اللَه فرمودند: اى انس کیست؟ گفتم: على است. حضرت برخاستند و با نهایت مسرّت و خوشحالى دست به گردن على انداخته او را در آغوش مهر و محبّت خود مى‌فشردند، و صورت به صورت على مى‌مالیدند و عرق چهره خود را به عرق چهره على و عرق صورت على را به عرق صورت خود مى‌کشیدند. علىّ بن أبى‌طالب عرض کرد: اى رسُول خدا من در این حال دیدم از شما کارى سر زد که تا به حال به چنین کیفیت سر نزده بود. حضرت فرمودند: چرا چنین نکنم؟ در حالیکه تو هستى که از عهده عهود و مواثیق و دُیون من بر مى‌آئى، تو هستى که صداى مرا به گوش عالمیان مى‌رسانى، تو هستى که در اختلافات واقعه بعد از من حقیقت امر را بر مردم آشکارا مى‌کنى.»
ما در دو مرحله در این روایت بحث مى‌کنیم. مرحله اوّل در سند این روایت است و نیز در این مرحله از لغات وارده در روایت بحث مى‌شود. و مرحله دوّم در دلالت آن.
- عین الفاظ این حدیث متفق علیه بین جمیع علمائى است که از آنان نقل کردیم مگر در بعضى از جزئیاتى که ذیلًا اشاره مى‌شود ١ ـ خوارزمى گوید: ثمّ جعل یمسح عرق وجهه و یمسح وجه علىّ على وجهه ٢ ـ ابن عساکر گوید: ثمّ جعل یمسح عن وجهه بوجهه و یمسح عرق على بوجهه ٣ ـ ابن شهرآشوب گوید ثمّ جعل یمسح عرق وجهه بوجهه و فقره دوم را نیاورده است. ٤ ـ قندوزى و ابن‌ابى‌الحدید گویند: ثمّ جعل یمسح عرق وجهه و فقره دیگر را نیز نیاورده‌اند. ٥ ـ ابن‌ابى‌الحدید صدر حدیث را این طور ذکر کرده است: امام المتقین و سید المسلمین و یعسوب الدین و خاتم الوصیین و قائد الغر المحجلین.