
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
207که آن حضرت را به «خلیفتى» که معناى جانشینى دارد معرّفى کردهاند.
وصایت امیرالمؤمنین از جانب رسُول خدا
اوّلین روزى که رسُول اللَه عشیره خود را به اسلام دعوت کردند در آن مجلس امیرالمؤمنین را برادر و وزیر و وصىّ و خلیفه خود خواندند و ما صورت آن مجلس را در این کتاب آوردیم.
دیگر آنکه ابن مغازلى که از اعیان علماء عامّه است با اسناد خود از رسُول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم روایت کرده است که آن حضرت فرمودند:
یا عَلُّى انْتَ سید الْمُسْلِمینَ وَ امامُ الْمُتَّقینَ وَ قائِدُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلینَ وَ یعْسُوبُ الْمُؤْمِنینَ1.
«اى على تو سید و سالار مسلمانانى و پیشواى متّقیانى و راهنما و زمامدار رستگاران روشن چهره و در غرفات بهشت آرمیدهاى و رئیس مؤمنانى.»
و سپس ابن مغازلى گوید: ابو القاسم طائى گفت: من از احمد بن یحیى از معنى یعسوب پرسش کردم در پاسخ گفت که: یعسوب به معنى آن زنبور عسل نر است که رئیس و سالار کندوست. حضرت رسُول اللَه در این خبر على بن أبىطالب را به آن رئیس و سالار زنبوران عسل تشبیه فرمودهاند.
دیگر آنکه شیخ عبد الحافظ بن بدران از جماعت کثیرى از مشایخ خود با سلسله اسناد متّصل از شعبى روایت کرده است که
قالَ عَلىٌّ علیه السّلام: قالَ لى رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: مَرْحَباً بِسید الْمُسْلِمینَ وَ امامِ الْمُتَّقینَ. فَقیلَ لِعَلّىٍ: فَأَىُّ شَىْءٍ کانَ مِنْ شَکْرِکَ؟ قالَ: حَمِدْتُ اللَهَ عَزَّ وَ جَلَّ عَلى ما آتانى، وَ سَأَلْتُهُ الشُّکْرَ عَلى ما اوْلانى، وَ انْ یزیدَنى مِمّا اعْطانى2
«حضرت علىّبنأبىطالب از رسُول خدا روایت کردهاند که فرمود: آفرین به سید و سالار مسلمانان و پیشواى پرهیزگاران. شعبى گوید: از آن حضرت سؤال شد در
- «غایة المرام» ص ٦١٨ حدیث اول. و در «نظم درر السمطین» ص ١١٤ از ابو القاسم سلیمان بن احمد طبرانى با سند خود از عبداللَه بن حکیم جهنى نقل مىکند که: قال: قال رسُول اللَه (ص): ان اللَه تبارک و تعالى اوحى الى فى على ثلاثة اشیاء لیلة اسرى بى: انه سید المؤمنین و امام المتقین و قائد الغر المحجلین. و در پاورقى آورده است که این حدیث را ابو نعیم در «حلیه الاولیاء» ج ١ ص ٦٧ روایت کرده است.
- «غایة المرام» ص ٦١٨ حدیث نهم. و نیز در «نظم درر السمطین» ص ١١٥ از حافظ ابو نعیم اصفهانى با اسناد خود از شعبى نقل مىکند و نیز ابو نعیم در «حلیه الاولیاء» ج ١ ص ٦٦ آورده است.
