
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
196به دلیل آنکه چون امیرالمؤمنین از آن حضرت سؤال مىکند که براى من برادرى معین نفرمودى حضرت در پاسخ مىفرماید: مگر تو برادرى غیر از من دارى، یا کسى را گمان مىکنى که جز من برادر تو باشد؟ من تو را براى خودم ذخیره نمودهام. این ربط واقعى دلالت بر یک نوع وحدت و یگانگى در اصل خلقت و سرشت مىکند مانند دو برادر حقیقى که از یک اصل و ریشه منشعب شده و در یک رَحِم رشد و نموّ پیدا کردهاند، همین طور روح مقدس رسُول خدا و روح مقدس امیرالمؤمنین علیهما الصَّلاة و السّلام از یک عالم که عالم نور و طهارت و توحید است منشعب شدهاند.
و بر همین اساس است روایاتى که از رسُول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم سابقاً نقل کردیم که فرمود:1 من و على از یک نور خلق شدیم و آن نور دائما در اصلاب پدران ما حرکت کرد تا حضرت عبد المطلّب، آنجا به دو نیمه شد نیمى به عبداللَه و نیمى به ابوطالب منتقل شد. و از عبداللَه رسُول خدا و از ابوطالب وصىّ رسُول خدا پدیدار شدند. اوست خاتم النبیین و این است خاتم الوصیین.
و روایاتى که دلالت داشت بر آنکه آن حضرت فرمود2 که: من و على از یک درخت آفریده شدهایم و بقیه مردمان از درختهاى متفاوتى. و نیز فرمود: بقیه پیغمبران از درختهاى متفاوتى. و روایات بسیارى که دلالت داشت بر وحدت روح آن دو بزرگوار، مثل آنکه فرمود: علىّبنأبىطالب نفس من است. و فرمود: شبیه و نظیر من است.
بارى این اتّحاد رویه و سلیقه که در دنیا میان آن دو بزرگوار در تمام مراحل مشهود بود ناشى از اتّحاد نور و حقیقت در باطن امر و ملکوت آنها بوده است. این امرى است بسیار مهم که مانند دو برادر که دو فرع از یک اصل هستند، آن دو پیشواى عالم انسانیت دو بدن متنوّع از یک نور و یک حقیقت هستند، لذا حذیفه گفت: چون پیغمبر فرموده است که على بن أبىطالب برادر من است بنابر این پیغمبر که سید المرسلین و امام المتّقین و رسُول ربّ العالمین است و شبیه و نظیرى ندارد، به مقتضاى مقام اخوت، على بن أبىطالب هم سید الوصیین و امام المتّقین و المنصوب مِنْ قِبَلِ ربِّ العالمین است و شبیه و نظیرى ندارد. این
- «امام شناسى» جلد اول صفحات ٢٨ ـ ٢٤ و ١١٦ ـ ١١٨.
- همان.
