
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
194طعام براى آنها آماده نمود، همه خوردند و سیر شدند و یک قدح نوشیدنى آورد همه خوردند و سیراب شدند گویا آن طعام و آن قَدَح دست نخورده و کم نشده بود. سپس فرمود: اى بنى عبد المطلّب من از طرف خدا به رسالت مبعوث شدم به سوى شما خصوصاً و براى جمیع مردم عموماً، و این آیه و نشانه و معجزه را نیز دیدید. کیست از شما که با من بیعت کند در این که برادر من و مصاحب من باشد؟ هیچ کس پاسخ نداد، و در مرتبه سوّم حضرت رسُول جواب مرا قبول نموده دست خود را براى اخذ بیعت به من داد.»
ما داستان حدیث عشیره را در درسهاى گذشته مفصلًا بیان کردیم1 و معلوم شد که در آنروز امیرالمؤمنین علیه السّلام به وزارت و اخوّت و خِلافت و ولایت منصوب شدند.
بارى این احادیثى که راجع به اخوّت آن حضرت در اینجا ذکر کردیم مختصرى بود از احادیثى که در این باب روایت شده است.
مرحوم سید هاشم بحرانى در «غایة المرام» راجع به مؤاخاة امیرالمؤمنین با حضرت رسُول از طریق عامّه بیست و یک حدیث (در ص ٤٧٨) و از طریق خاصّه پنج حدیث (در ص ٤٨١) و راجع به آنکه آن حضرت برادر رسُول خدا بودهاند، از طریق عامّه سى و هشت حدیث (در ص ٤٨٢) و از طریق خاصّه سى و چهار حدیث (در ص ٤٨٦) ذکر مىکند. و بسیارى از علماء عامّه مانند ترمذى در «صحیح» خود و بغوى در «مصابیح السُّنَّة» و ابن کثیر در کتاب «البدایة و النهایة» و ملّا على متّقّى حنفى در «کنز العمّال» از مؤلّفات عدیدهاى از علماء حنفى و شافعى، و ابن اثیر در «اسْد الغابة» و مّوفّق بن احمد حنفى خوارزمى در «مناقب» و احمد بن حنبل در «مسند» و ابراهیم بنحموینى شافعى در «فرائد السّمطین» به طرق عدیده و مَناوى در «کنوز الحقایق» که در حاشیه «جامع الصغیر» سیوطى شافعى طبع شده است2 و نیز محمّد ابن طلحه شافعى در «مطالب السُّؤول» و سبط ابن جوزى در «تذکره» و ابن صبّاغ مالکى در «فصول المهمة» و محبّ الدّین طبرى در «ذخائر ـ
- «امام شناسى» جلد اول، ص ٨٤ ـ ١٠٠.
- «مقام الامام امیرالمؤمنین عند الخلفاء» ص ٥٢.
