
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
191شنیدم که به علىّبنأبىطالب مىفرمود: بار پروردگارا او را بیامرز و به سبب او از گناه امّت درگذر. بار پروردگارا او را یارى فرما و به سبب او دین خود را نصرت ده چون او بنده توست و برادر پیغمبر تو.»
و از ابنابىالحدید روایت است از ابو رافع که گفت: اتَیتُ ابا ذَرٍّ بِالرٍّبَذَةِ اوَدِّعُهُ فَلَمّا ارَدْتُ الْانْصِرافَ قالَ لى وَ لِاناسٍ مَعى: سَتَکُونُ فِتْنَةٌ فَاتَّقُوا اللَهَ وَ عَلَیکَ بِالشَّیخِ عَلِىِّ بْنِ ابى طالِبٍ فَاتَّبِعُوهُ فَانِّى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَهِ یقُولُ لَه: انْتَ اوَّلُ مَنْ آمَنَ بى وَ اوَّلُ مَنْ یصافِحُنى یوْمَ الْقِیامَةِ، وَ انْتَ الصِّدِّیقُ الْاکْبَرُ وَ الْفارُوقُ الَّذى یفَرِّقُ بَینَ الْحَقِّ وَ الْباطِلِ، وَ انْتَ یعْسُوبُ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمالُ یعْسُوبُ الْکافِرینَ، وَ انْتَ اخى وَ وَزیرى وَ خَیرُ مَنْ اتْرُکُ بَعْدى تَقْضى دَینى وَ تُنْجِزُ مَوْعِدى1.
ابو رافع گوید که:
«من براى وداع با ابوذرّ به ربذه رفتم. چون خواستم از نزد او خارج شوم به من و جماعتى که با من بودند گفت: به زودى فتنهاى برخیزد، از خدا بپرهیزید و دست از شیخ علىّبنأبىطالب برندارید و فقط از او پیروى کنید. من از رسول خدا شنیدم که به على مىفرمود: تو اول کسى هستى که به من ایمان آورده است و اولین کسى هستى که در روز قیامت با من مصافحه مىکند و تو صدّیق اکبر هستى، تو فاروقى که بین حقّ و باطل جدائى مىافکنى، و تو پیشوا و رئیس مسلمانانى و مال دنیا پیشواى کافران است. و تو برادر منى و وزیر من و بهترین فردى که بعد از من خواهد بود. دَین مرا تو ادا خواهى نمود، و عهده مرا تو وفا خواهى کرد.»
و نیز ابنابىالحدید در «شرح نهج البلاغه» از حکیم بن جبیر روایت کرده است
قالَ: خَطَبَ عَلِىٌّ علیه السّلام فَقالَ فى اثْناءِ خُطْبَتِهِ: انَا عَبْدُ اللَهِ وَ اخُو رَسُولِهِ لا یقُولُها احَدٌ قَبْلى وَ لا بَعْدى الّا کَذّابٌ، وَرِثْتُ نَبِىَّ الرَّحْمَةِ و نکَحْتُ سیدةَ نِساءِ هذِهِ الْامَّةِ، وَ انَا خاتَمُ الْوَصِیینَ. وَ قالَ رَجُلٌ مِنْ عَنْس: مِنْ لا یحْسِنُ انْ یقُولَ مِثْل هذا؟ فَلَمْ یرْجِعُ الى اهْلِهِ حَتّى جُنَّ وَ صُرِعَ، فُسُأَلُوهُمْ هَلْ رَایتُمْ بِهِ قَبْلَ هذا، قالُوا: ما رَاینا بِهِ قَبْلَ هذا عَرَضاً2.
گوید: «امیرالمؤمنین علیه السّلام خطبه مىخواند در اثناء خطبه فرمود: منم بنده خدا و
- «غایة المرام» ص ٤٨٦ الحدیث السادس و الثلاثون.
- «غایة المرام» ص ٤٨٥ الحدیث الحادى و الثلاثون. این حدیث را در «نظم درر السمطین» ص ٩٦ آورده است و با ادنى اختلافى در لفظ در «ارجح المطالب» ص ٤٨٠ بنا به نقل «على و الوصیة» ص ٣٥٤ آورده است.
