امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولی‌الأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولی‌الأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمی‌تواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایت‌کنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از جانب رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
184اینها با او قابل مقایسه نیستند.»
و نیز در «کنز العمّال» ج ٦ ص ٢١٨ از «فردوس الاخبار» دیلمى روایت کرده است که قالَ: نَحْنُ اهْلُ بَیتٍ لا یقاسُ بِنا احَدٌ.
و همچنین عبید اللَه حنفى در کتاب خود «ارجح المطالب» ص ٣٣٠ از ابن مَردویه در کتاب «مناقب» خود این حدیث را آورده است، و نیز گوید که قالَ: عَلِىٌّ علیه السّلام عَلَى الْمِنْبَرِ: نَحْنُ اهْلُ بَیتِ رَسُولِ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم، لا یقاسُ بِنا احَدٌ. حضرت علىّ‌بن‌أبى‌طالب بر فراز منبر فرمودند: «مائیم اهل بیت رسول خدا که هیچ کس با ما قابل مقایسه نیست.»
و در خطبه دوم از «نهج البلاغه» وارد است که آن حضرت فرمود: لا یقاسُ بِآلِ مُحَمَدٍ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم مِنْ هذِهِ الْامَّةِ احَدٌ1 «از تمام این امّت هیچ کس با آل محمّد قابل مقایسه نیست.»
و همچنین خوارزمى حنفى با اسناد خود از رسول خدا روایت کرده است که: انَّهُ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم قالَ: خَیرُ مَنْ یمْشى عَلَى الْارْضِ بَعْدى عَلِىُّ بْنُ ابى طالِبٍ2 حضرت رسول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم فرمودند: «بهترین کسى که بعد از من بر روى زمین راه برود على بن أبى‌طالب است.»
اینها احادیثى بود که خود ابوبکر و عایشه و عبداللَه بن عمر در فضائل امیرالمؤمنین و در افضلیت آن حضرت با زبان خود از رسول خدا حکایت کرده‌اند. و همچنین درباره اخوّت آن حضرت با رسول خدا احادیثى از زبان خود عُمر و عبداللَه ابن عُمر و غیر آنها نقل شده است.
اخوت امیرالمؤمنین با رسُول خدا
محبّ الدّین طبرى گوید:3 عَنَ ابْنِ عُمَرَ قالَ: آخى رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم بَینَ اصْحابِهِ فَجاءَ عَلِىٌّ تَدْمَعُ عَیناهُ فَقالَ: یا رَسُولَ اللَهِ آخَیتَ بَینَ اصْحابِکَ وَ لَمْ تُواخِ بَینى وَ بَینَ احَدٍ؟ قالَ
- «نهج البلاغه» ج ١ ص ٣٠.
- «مناقب خوارزمى» ص ٦٣.
- «ذخائر العقبى» ص ٦٦ و این حدیث را ابن جوزى در «تذکره» ص ١٥ ذکر کرده است و نیز محمّد بن طلحه شافعى در «مطالب السؤول» از «صحیح ترمذى» از زید بن ارقم روایت کرده است و نیز ابن صباغ مالکى در «فصول المهمة» ص ٢٢ از «صحیح ترمذى» از عبداللَه بن عمر روایت کرده است و نیز در «نظم درر السمطین» ص ٩٤ با اختلافى در لفظ آورده است.