امام شناسی ج2

دلالت دارد بر آنکه أُولواالامر از خود مردم‌اند و البتّه در این شکى نیست که ائمّه معصومین از جنس بشرند نه از جنس ملائکه یا غیر آن‌

 اشکال دوم: آنکه لفظ أُولواالامر جمع است و البتّه جمع دلالت دارد بر آنکه مسمّاى این لفظ داراى کثرت و تعدّدى است، و اگر بخواهیم آنها را بر ائمه معصومین حمل نمائیم چون در هر زمان یک نفر از آنها بیشتر امام نیستند لازمه‌اش آن است که لفظ جمع را حمل بر مفرد نموده باشیم و این خلاف ظاهر است‌

  پاسخ: آنچه خلافت ظاهر است آنست که لفظ جمع را بگوئیم و معناى مفرد را قصد کنیم ولیکن در آیه شریفه چنین نیست. أُولواالامر دوازده امام معصوم هستند و اطلاق لفظ جمع بر آنها بدون اشکال است و لازم نیست که در صحّت استعمال لفظِ جمع تمام افراد آن فعلًا موجود باشند، بلکه اگر یکى پس از دیگرى بوجود آیند لفظ جمع که منحلّ به آحاد و افرادى است بر آنها منطبق خواهد شد. مثل آنکه مى‌گوئیم: شاگرد مدرسه باید کلاسها را طى کند، مسلّماً کلاسها لفظ جمع است ولى طى نمودن آنها در یک زمان نیست بلکه یکى پس از دیگرى است، و نظیر این گونه استعمال در میان مردم بسیار است. مى‌گویند: از رؤساى خود پیروى کن، با آن که در هر زمان یک رئیس بیش نیست و در قرآن مجید از این گونه جمع‌ها بسیار است.

 ﴿فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ﴾‌¹ «از تکذیب کنندگان پیروى منما.» ﴿فَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ‌﴾² «از کافران اطاعت مکن.» ﴿حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‌﴾³ «بر نمازهاى خود مواظبت بنمائید.» ﴿إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا﴾⁴ «ما از رؤساء و بزرگان خود اطاعت نمودیم.» ﴿وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ﴾‌⁵ «بالهاى محبّت و لطف خود را براى مؤمنین بگستران.»

 در این آیات معلوم است که انسان در زمان واحد تمام نمازها را نمى‌خواند و از همه بزرگان و رؤساء در وقت واحد پیروى نمى‌کند و بال خود را براى تمام مؤمنین در زمان واحد نمى‌گسترد بلکه این جمع‌ها منحلّ به افرادى است عدیده و در هر زمان که یکى از آنها مصداق پیدا نمود آن تکلیف بر او بار مى‌شود. آیه‌