امام شناسی ج2

شریفه است و از همین جهت است که فخر رازى در تفسیر خود اعتراف به لزوم عصمت در أُولواالامر نموده است ولیکن چون قائل به خلافت بلافصل امیرالمؤمنین و اولاد طیبین آن حضرت نیست، لذا گوید که: منظور از أُولواالامر جماعتى از اهل حلّ و عقد هستند که داراى علم و خبرویت بوده و در مسائل، اجماع آنها حجّت و نتیجه آراء و افکار آنها ملازم با عصمت است.

 ما در طىّ مباحث گذشته این نظریه را باطل نموده و مواضع اشکال و فساد آنرا مفصلًا روشن ساختیم.

اشکالات اهل تسنّن در تطبیق آیه أُولواالامر بر ائمّه معصومین‌

 امّا اشکالاتى که عامّه بر انطباق آیه بر ائمّه معصومین نموده‌اند مجموعاً هفت اشکال است که همه آنها واهى و بى‌اساس است. ما یکایک از آنها را بیان نموده و پاسخ آنرا نیز ذکر مى‌کنیم‌.

  اشکال اوّل:

 در آیه مبارکه لفظ أُولواالامر را مقید به لفظ مِنْکمْ نموده است یعنى أُولواالامرى که از طراز و سنخه شماست و این دلالت مى‌کند بر آنکه هر یک از أُولواالامر یک انسان عادى مانند بقیه افراد انسان است و آنها مثل سایر افراد مؤمنین هستند بدون مزیت عصمت در آنها. پاسخ: این استدلال در صورتى تمام است که متعلّق لفظ مِنکم ظرفِ لغو باشد به اصطلاح علم نحو و ادبیت ولیکن ظاهر آیه آن است که آن ظرف مستقر است یعنى أُولواالامرى که از شما هستند (اولى الامر کائنین منکم) و این فقط دلالت دارد بر آنکه أُولواالامرى از جنس بشرند نه از غیر آنها مثل قول خداى تعالى: ﴿هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ‌﴾¹ «اوست خدائى که از میان مردم درس نخوانده پیغمبرى را که از آنها بود برگزید.»

 و نیز مثل آیه: ﴿رَبَّنا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ‌﴾² حضرت ابراهیم به خدا عرض کرد: «بار پروردگارا برانگیز در میان آنها رسولى را از خود آنها.»

 و نیز مثل آیه: ﴿رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آياتِي‌﴾³ «پیمبرانى که از خود شما هستند نزد شما آیند تا آن که بر شما آیات مرا بخوانند.»

 و بنابر این، آیه فقط