
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
23شروع به مباهله کن و بگو: بار پروردگارا توئى آفریننده و مدبّر آسمانهاى هفتگانه و آفریننده و مدبّر زمینهاى هفتگانه و به پنهان و آشکارا عالِم و مطّلع، و توئى خداوند بخشاینده و مهربان، اگر ابو مسروق حقّى را که مورد گفتگو است انکار کرده و مدعى امرى باطل شده است پس از آسمان نازلهاى (مانند صاعقه و آتش) و عذاب دردناکى براى او بفرست؛ و سپس این دعا را درباره او برگردان و به او ردّ کن و بگو: و اگر او حقّ را انکار نموده و باطل را مدّعى شده است پس نازله آسمانى و عذاب دردناکى براى او بفرست.
و سپس حضرت فرمودند: پس از این عمل درنگ نخواهى کرد مگر آنکه این عذاب را بر او مشاهده خواهى نمود، سوگند به خدا که من هیچ کس را نیافتم که دعوت مرا به مباهله پاسخ مثبت دهد.» و حضرت باقر علیه السّلام فرمودهاند که: «باید ساعتى که در آن مباهله مىشود ما بین طلوع فجر تا طلوع آفتاب بوده باشد.»
و حاکم حسکانى با سلسله سند خود روایت کند از أبان بن ابى عیاش:
قالَ: حَدَّثَنى سُلَیمُ بْنُ قَیسٍ الْهِلالِىُ عَنْ عَلِىٍّ قَالَ: قالَ رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم: شُرَکائِىَ الَّذِینَ قَرَنَهُمُ اللَهُ بِنَفْسِهِ وَ بى وَ انْزَلَ فیهِمْ:
﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ﴾ (الآیة)
فَانْ خِفْتُمْ تَنازُعاً فى امْرٍ فَارْجِعوُهُ الَى اللَهِ وَ الرَّسُولِ وَ اولِى اْلأَمْرِ. قُلْتُ: یا نَبِىَّ اللَهِ مَنْ هُمْ؟ قالَ: أنْتَ اوَّلُهُمْ1 «ابن ابى عیاش مىگوید: سلیم بن قیس هلالى براى من حدیث کرد از على بن أبىطالب که او گفت: رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم فرمود: شریکان من آن کسانى هستند که خداوند آنها را در لسان آیه قرآن با خودش و با من قرین قرار داده است و در شأنآنان آیه أُولىالامر را فرستاده است؛ پس اگر ترسیدید که در امرى بین شما نزاع در گیرد در آن امر رجوع به خدا و رسول و أُولىالامر بنمائید، عرض کردم: اى پیغمبر خدا آنان چه کسانند؟ فرمود: تو اوّلین آنها هستى.»
و در تفسیر «المیزان» از تفسیر «عیاشى» از عمر بن سعید از حضرت ابو الحسن علیه السّلام روایت مىکند که در آیه:
﴿أَطِيعُوا اللَهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾
قالَ: عَلِىُّ بْنُ ابیطالِبٍ وَ الْأَوْصِیاءُ مِنْ بَعْدِهِ2
- «شواهد التنزیل» ج ٢ ص ١٤٨.
- تفسیر «المیزان» ج ٤ ص ٤٣٦.
