
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
20قیام قیامت بر پا گردد.»
و در تفسیر «المیزان» از «عبقات الانوار» از کتاب «ینابیع المودة» از «مناقب» ابن شهرآشوب از سُلیم بن قیس هلالى از امیرالمؤمنین علیه السّلام در ضمن حدیثى روایت کند که:
قالَ: وَ امّا ادْنى مَا یکُونُ بِهِ الْعَبْدُ ضالّاً فَأَنْ لا یعْرِفَ حُجَّةَ اللَهِ تَبارَکَ وَ تَعالى وَ شَاهِدَهُ عَلى عِبادِهِ، الَّذى امَرَ اللَهُ عِبادَهُ بِطاعَتِهِ وَ فَرَضَ وِلَایتَهُ. قَالَ سُلَیمٌ: قُلْتُ: یا امیرَ الْمُؤْمِنینَ صِفْهُمْ لى، قالَ: الَّذینَ قَرَنَهُمُ اللَهُ بِنَفْسِهِ وَ نَبِیهِ فَقالَ:
﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾
فَقُلْتُ لَهُ: جَعَلَنِىَ اللَهُ فِداکَ أَوْضِحْ لى.
فَقالَ: الَّذینَ قالَ رَسولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم فى مَواضِعَ وَ فى آخِرِ خُطْبَتِهِ یوْمَ قَبَضَهُ اللَهِ الَیهِ عَزَّ وَ جَلَ: انّى تَرَکْتُ فِیکُمْ أمْرَینِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدى انْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِما: کِتابَ اللَهِ عَزَّ وَ جَلَّ، وَ عِتْرَتى أهْلَ بَیتى، فَانَّ اللَّطیفَ الْخبیرَ قَدْ عَهِدَ الَىَّ انَّهُما لَنْ یفْتَرِقا حَتّى یرِدا عَلَىَّ الْحَوْضَ کَهاتَینِ ـ وَ جَمَعَ بَینَ مُسَبَّحَتَیهِ ـ وَ لَا اقُولُ کَهاتَینِ ـ وَ جَمَعَ بَینَ مُسَبَّحَتِهِ وَ الْوُسْطى ـ فَتَمَسَّکُوا بِهِما وَ لا تَقَدَّمُوهُمْ فَتَضِلُّوا1
حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام در ضمن حدیثى فرمودند: «کوچکترین چیزى که بنده خدا به واسطه آن گمراه مىشود آن است که حجّت خداوند تبارک و تعالى را نشناسد و به گواه و شاهد بودن او بر بندگانش معرفت پیدا نکند؛ آن حجّت و گواهى که خداوند بندگان خود را امر به اطاعت از او نموده است و ولایت او را بر بندگان لازم و واجب شمرده است.
سلیم گوید: گفتم: اى امیر مؤمنان آن حجّت و گواه را براى من توصیف کن.
حضرت فرمود: حجّت خدا و ولىّ خدا بر بندگانش آن کسانى هستند که خداوند آنان را با خودش و با پیغمبرش قرین شمرده و با هم یاد کرده است و گفته است:
اى کسانى که ایمان آوردهاید از خدا اطاعت کنید و از رسول خدا و أُولىالامر اطاعت کنید.
سُلیم گوید: عرض کردم خداى مرا فداى تو گرداند این مطلب را براى من توضیح ده و روشن کن.
حضرت فرمود: أُولواالامر و حجّتهاى الهیه کسانى هستند
- تفسیر «المیزان» ج ٤ ص ٤٣٩.
