
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
94«آیا چنین مىپندارى که اکثریت مردم مىشنوند یا تعقّل مىنمایند؟»
و نیز مىفرماید که بسیارى از مردم از آیات ما غافلند. ﴿وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ عَنْ آياتِنا لَغافِلُونَ﴾.1 و در بیست و چهار موضع از قرآن مجید مىفرماید که اکثریت مردم نمىدانند. در نه موضع بدین لفظ مىفرماید: ﴿وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ﴾2 «ولیکن اکثر مردم نمىدانند.» و در نه موضع دیگر بدین لفظ مىفرماید: ﴿وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ﴾3 «ولیکن اکثر آنها نمىدانند.» و در پنج موضع دیگر بدین لفظ مىفرماید: ﴿بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ﴾4 «بلکه اکثر آنها نمىدانند.»
و در یک موضع دیگر بدین لفظ مىفرماید: ﴿بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ﴾5 «بلکه اکثر آنها حقّ را نمىدانند و از حقّ روى مىگردانند.»
وجود امام به حق براى هدایت اکثریت گمراه ضرورى است
بارى این صورت و نمایش سطح افکار و خواستهها و مراتب فهم و ادراک اکثریت مردم بود که قرآن مجید نشان داد. آیا این مردم مىتوانند امام براى خود معین کنند؟ امّامى که از هر گونه خطا مصون، و اطاعت او عین اطاعت خدا باشد؛ امّامى که پیوسته آنان را به راه حقّ رهبرى کند و آنان را به کمال استعداد و قابلیت خود برساند، امّامى که روح آنها را تهذیب فرموده و دل آنان را به نور خدا روشن کند، امّامى که آنها را از اضطراب و تشویش و نگرانیهاى خاطرات نفسانیه عبور داده به مقام اطمینان برساند، امّامى که آنها را از شرک بیرون نموده به توحید درآورد. امام کسى است که با حقّ توأم بوده و برخلاف خواستههاى اکثریت با تعلیم و تربیت صحیح آنان را از شهوترانى و عیشرانى و بدمستى و خودخواهى و خودبینى با
- سوره یونس: ١٠ ـ آیه ٩٢
- سوره اعراف: ٧ ـ آیه ١٨٧ و سوره یوسف: ١٢ ـ آیه ٢١ و سوره نحل: ١٦ ـ آیه ٣٨ و سوره روم: ٣٠ ـ آیه ٦ و ٣٠ و سوره سبا: ٣٤ ـ آیه ٢٨ و ٣٦ و سوره غافر: ٤٠ ـ آیه ٥٧ و سوره جاثیه ٤٥ ـ آیه ٢٦.
- سوره انعام: ٦ ـ آیه ٣٧ و سوره اعراف: ٧ ـ آیه ١٣١ و سوره انفال: ٨ ـ آیه ٣٤ و سوره یونس: ١٠ ـ آیه ٥٥ و سوره قصص: ٢٨ ـ آیه ١٣ و ٥٧ و سوره زمر: ٣٩ ـ آیه ٤٩ و سوره دخان: ٤٤ ـ آیه ٣٩ و سوره طور: ٥١ ـ آیه ٤٧.
- سوره نحل: ١٦ ـ آیه ٧٥ و ١٠١ و سوره نمل: ٢٧ ـ آیه ٦١ و سوره لقمان: ٣١ ـ آیه ٢٥ و سوره زمر: ٣٩ ـ آیه ٢٩.
- سوره انبیاء: ٢١ ـ آیه ٢٤.
