امام شناسی ج2

عجز اکثریت مردم در انتخاب امام‌

 بنابر این مردمى که درِ راه علم به باطن و سرائر و نیات و ملکات بر آنها بسته شده است از کجا مى‌توانند شخصى را که متّصف به دقیق‌ترین و عمیق‌ترین و لطیف‌ترین ملکات نفس و صفات روحى بوده او را بشناسند و انتخاب کنند؟ و اگر چنین کنند غالباً به خطا و ضلالت مى‌افتند. جائى که حضرت موسى على نبینا و آله و علیه السَّلام نتیجه انتخاب او از هزاران نفر هفتاد نفر شد، و آنها چنین از امتحان برآمدند که در میقات خدا را با چشم ظاهر طلب نموده‌ ﴿أَرِنَا اللَهَ جَهْرَةً﴾¹ گفتند، از انتخاب مردمى عادى چه توقّع باید داشت، مردمى مادّى که پیوسته دوست دارند افرادى مانند خود را که مادّیات و شهوات آنها را تأمین مى‌کند انتخاب کنند؟! و در این صورت چه دلیل قاطع و قانع کننده‌اى است که بگوئیم آنها در انتخابشان اشتباه نمى‌کنند و شخص منحرفى را اختیار نمى‌نمایند؟

 چه بسا انتخاب آنها به افراد خائن که در پس پرده خود را مخفى نموده‌اند بوده و بدین وسیله جرائمى و جنایاتى در خارج تحقّق پذیرد و معاصى و گناهان شیوع یابد، و این مسکینان ابداً متوجه نشوند و لطائف الحیل و خدعه‌هاى منتخب را نفهمند یا آنکه بفهمند و دیگر راهى براى جلوگیرى از آن نداشته باشند، و او بر مردم مسلّط شده و همه را در کام مهلکه خود فرو برد. کما اینکه این قضیه در بیعت با معاویه و یزید و خلفاى امویین بسیار محسوس و مشهود بود.

 خداوندى که عالَم آفرینش و انسان را بر حقّ آفریده چگونه مى‌شود اختیار نصب امام را به دست مردم بسپارد، مردمى که در کار خود فرو مانده و احتیاج به معلم دارند

 ﴿وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ﴾²

 «و پروردگار تو خلق مى‌کند آنچه را که بخواهد و اختیار مى‌کند آنچه را که بخواهد، براى مردم اختیارى نیست.»

 و به این حقیقت رسول خدا از اوّلین روزى که دعوت خود را منتشر نمود و در میان قبائل تبلیغ کرد مردم را متوجّه ساخت. چون دعوت به بنى عامر بن صَعْصَعَة رسید یکى از آنان به آن حضرت گفت: اگر ما از تو پیروى کنیم و به متابعت ما خدا تو را