
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
131اَحْسَنُوا فَلَهُمْ وَ لَکُمْ، وَ انْ اساؤُوا فَلَکُمْ وَ عَلَیهِمْ1
«ابو هریره مىگوید که: پیغمبر فرمودند: به زودى بعد از من بر شما والیانى حکومت مىکنند، والىهاى خوب و نیکوکار و والىهاى فاجر و فاسق و زشت کردار. پس بشنوید فرمان آنها را و اطاعت کنید هر چه را با حقّ موافقت دارد، و پشت سر همه نماز بخوانید. اگر خوب بودند هم براى آنها مفید است و هم براى شما، و اگر بد بودند براى شما مفید است و براى آنان مضرّ.»
بارى اینها نمونهاى از روایاتى است که عامّه در کتب خود نقل نموده و اساس اطاعت از أُولواالامر را بر آنها پایهگذارى مىکنند. آنها اطاعت امراء را تا وقتى که نماز را اقامه کنند واجب مىدانند، امیر هر که باشد و هر چه بجا آورد. البتّه معلوم است که این روایات همگى مجعول است. بعد از آنکه خلفاى جور بر سر کار آمدند بالاخصّ در زمان معاویه براى سر و صورت دادن به زشتیهاى آنها و براى ساکت نمودن مردم روایات بسیارى را علماء درباره معاویه جعل کردند و در بین مردم منتشر نمودند، و بر خلاف نصّ صریح قرآن مجید و سنّت رسول اکرم صلّى اللَه علیه و آله احکامى را نشر و اباطیلى را پخش کردند. خود حضرت رسول اللَه از این مصیبت خبر داده و مىفرماید:
«بعد از من اقوال بىجا در بین مردم پیدا مىشود هر حدیثى را از قول من اگر یافتند که مخالف کتاب خدا باشد آنرا به دیوار بزنید.»
کنایه از آنکه آنرا دور بیفکنید و بدان اعتنا نکنید، روایت سازان آنرا جعل نموده و مردم مسکین را بدین وسیله گمراه مىکنند. ما قبل از مراجعه به سند روایات فوق باید آنها را با کتاب خدا تطبیق کنیم.
آیات داله بر حرمت اطاعت اهل معصیت
اینک ما چند آیه از قرآن مجید نقل مىکنیم: ﴿فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ﴾2 «از افرادى که حقائق را تکذیب مىکنند اطاعت مکن.» ﴿وَ لا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ﴾3 «از هر فردى که سوگند بسیار یاد مىکند و فرومایه است پیروى منما.»
﴿وَ لا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ دَعْ أَذاهُمْ وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَهِ﴾4 «از کافران و منافقان اطاعت مکن و از جور و آزار آنان درگذر و کار خود را به خداى خود بسپار.» ﴿فَلا تُطِعِ
- «الدر المنثور» ج ٢ ص ١٧٧.
- سوره قلم: ٦٨ ـ آیه ٨.
- سوره قلم: ٦٨ ـ آیه ١٠.
- سوره احزاب: ٣٣ ـ آیه ٤٨.
