
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
129پیشوایان بد شما کسانى هستند که شما آنها را مبغوض دارید آنان نیز شما را مبغوض دارند، شما آنها را لعن مىکنید آنها نیز شما را لعن مىکنند. مىگوید: گفتیم: یا رسول اللَه آیا در این حال ما بر علیه آنان قیام نکنیم و آنها را از این مسند کنار نزنیم؟ فرمود: نه، مادامى که در میان شما نماز را اقامه مىکنند. آگاه باشید کسى که بر او امیرى ولایت کند و در او معصیتى از معاصى خدا را ببیند باید آن معصیت را روش ناپسند بداند ولى نباید دست اطاعت را از دست او بیرون کشى.»
و نیز در «صحیح مسلّم» و «سنن بیهقى» از سَلَمه بن یزید جعفى روایت است مىگوید گفتم:
یا رَسُولَ اللَهِ انْ قامَتْ عَلَینا امُراءُ یسأَلُونَنا حَقَّهُمْ وَ یمْنَعُونَنا حَقَّنا فَما تَأْمُرُنا؟ قالَ: فَاعْرضَ عَنْهُ رَسُولُ اللَهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلّم ثُمَّ سَأَلَهُ فَقالَ: اسْمَعُوا وَ اطیعُوا فَانَّما عَلَیهِمْ ما حُمِّلُوا وَ عَلَیکُمْ ما حُمِّلْتُمْ.
«اگر امرائى بر ما فرمان دهند و آنان حق خود را از ما طلب کنند ولى حقوق ما را به ما ندهند در آن حال تکلیف ما چیست؟ مىگوید: پیغمبر از پاسخ اعراض کردند و دو مرتبه سؤال کرد حضرت فرمودند: گوش فرا دارید و اوامر آنان را اطاعت کنید، بر عهده آنانست کارهائى را که مىکنند و بر عهده شما است کارهائى را که مىکنید.»
و نیز از «سنن بیهقى» از مقدام روایت است که رسول خدا فرمود1: اطیعُوا امَراءَکُمْ ما کانَ، فَانْ أمَرُوکُمْ بِما حَدَّثْتُکُمْ بِهِ فَانَّهُمْ یؤْجَرُونَ عَلَیهِ وَ تُؤْجَرُونَ بِطاعَتِکُمْ، وَ انْ أمَرُوکُمْ بِشَىْءٍ مِمّا لَمْ آمُرْکُمْ بِهِ فَهُوَ عَلَیهِمْ وَ انْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ، ذلِکَ بِأنَّکُمْ اذا لَقیتُمُ اللَهَ قُلْتُمْ: رَبَّنا لا ظُلْمَ؟ فَیقُولُ: لا ظُلْمَ. فَتَقُولُونَ: رَبَّنا ارْسَلْتَ الَینا رُسُلًا فَاطَعْناهُمْ بِاذْنِکَ وَ اسْتَخْلَفْتَ عَلَینا خُلَفاءَ فاطَعْناهُمْ بِاذْنَکَ، وَ امَّرْتَ عَلَینا امراءَ فَاطَعْناهُمْ. قالَ: فَیقُولُ: صَدَقْتُمْ هُوَ عَلَیهِمْ وَ انْتُمْ مِنْهُ بُرَآءُ.
«امرأى خود را اطاعت کنید در هر امرى که بنمایند. اگر شما را امر کردند به آنچه من به شما امر کردهام آنها مزد مىبرند و شما نیز به سبب اطاعت از آنها به ثواب مىرسید، و اگر شما را امر کردند به چیزى که من شما را بدان امر نکردهام گناه آن به عهده خود آنها است نه به عهده شما، به علّت آنکه چون خدا را ملاقات کنید مىگوئید: خدایا این روز ظلم نیست؟ خدا مىگوید: ظلم نیست. پس مىگوئید: خدایا به سوى ما فرستادى پیغمبرانت را و ما از آنان به اذن تو اطاعت
- این روایت در «الدر المنثور» ج ٢ ص ١٧٨ نیز ذکر شده است.
