
امام شناسی ج2
جلد دوم از مجموعه «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «تفسیر آیۀ اولیالأمر» و «وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در مجلد دوم: • تفسیر آیه «اطاعت از اولیالأمر» • مراد از اولوالأمر، ائمۀ معصومین هستند • پاسخ به اشکالات اهل سنت به دلالت آیۀ اولوالأمر از منظر شیعه • نقد نظریۀ عصمتِ «اجتماع اهل حلّ و عقد» • آراء اکثریت مردم نمیتواند معیار انتخاب امام معصوم باشد • قوانین دین بر اساس توحید است و امام، انسان واصل به توحید • قرآن به وسیلۀ امام، هدایتکنندۀ بشر است • امام باید افضل و در رأس امور امت باشد • وصایت امیرالمؤمنین علیهالسلام از جانب رسولخدا صلیاللهعلیهوآله • اخوّت امیرالمؤمنین با رسول خدا در همۀ مراتب • خلقت رسول خدا و امیرالمؤمنین از نور واحد
امام شناسی ج2
110ترا براى مردم امام قرار دادم.» و از مسرتى که ابراهیم از این خطاب پیدا نمود عرض کرد: ﴿وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي﴾؟ «آیا این منصب امّامت نصیب ذرّیه من نیز مىگردد؟»
خداوند تبارک و تعالى فرمود: ﴿لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ﴾ «عهد من به ستمکاران نخواهد رسید.»
پس این آیه، امّامت هر ظالمى را تا روز قیامت باطل نمود و امّامت مخصوص به پاکان و برگزیدگان شد. سپس خداوند ابراهیم را گرامى داشته، و امّامت را در آن طبقه از ذرّیه او که اهل طهارت و صفوت بودند قرار داد و فرمود:
﴿وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّكاةِ وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ﴾1
و پیوسته و همیشه امّامت در ذریه ابراهیم بود بعضى از بعضى قرنا بعد قرن ارث مىبردند تا آنکه خدا آن را به پیغمبر اکرم میراث داد و فرمود جل و علا:
﴿إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِيُّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اللَهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ﴾2
پس این امّامت اختصاص به رسول اللَه پیدا کرد و آن حضرت آن را به على علیه السّلام سپرد به امر خداوند تعالى طبق ما فرض اللَه و سپس در ذرّیه پاک و اصفیاى از اولاد آن حضرت آنهائى که به آنها علم و ایمان داده شد، قرار گرفت.
خداوند تعالى فرمود:
﴿وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتابِ اللَهِ إِلى يَوْمِ الْبَعْثِ﴾3
پس آن امّامت فقط در اولاد على علیهم السّلام است تا روز رستاخیز چون پیغمبرى بعد از محمّد صلّى اللَه علیه و آله و سلّم نیست. بنابر این از کجا این جهّال امام اختیار مىکنند؟
به درستى که امّامت منزله و مقام پیمبران و ارث اوصیاء است. امّامت خلافت خدا و جانشینى رسول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم و مقام امیرالمؤمنین علیه السّلام و میراث حسن و حسین علیهما السّلام است. امّامت زمامدارى دین و نظام مسلمین و موجب صلاح دنیا و عزّت مؤمنین است. امّامت ریشه و اساس زنده، و شاخههاى بلند اسلام است. به امام است که نماز کامل و تمام مىشود و زکات و روزه و حجّ و جهاد هر یک موقعیت و تمامیت خود را حائز مىگردند، و نیز موجب زیادى فیىء و صدقات و به
- سوره انبیاء: ٢١ ـ آیه ٧٢ و ٧٣.
- سوره آل عمران: ٣ ـ آیه ٦٨.
- سوره روم: ٣٠ ـ آیه ٥٦.
