امام شناسی ج2

 «ولیکن باز گرفتن نفس از عادت‌هاى خود از نظر سنگینى و ثقالت، سنگین‌تر است از آنکه بخواهى سنگ‌هاى سخت و صُلب را از جایشان بر کنى!.»

 حکماء عرب گفته‌اند: العادة أملک بالأرب‌

 «عادت، تسلط و اقتدارش بر شخص عاقل بیشتر است از عقل و بینش او.» و حکماء عجم گفته‌اند: العادة هى الطبیعة الثانیة.

 «عادت در حکم طبیعت ثانوى براى انسان است.»

 أبو عِقالِ کاتب درباره اخلاق عوام کتابى تصنیف نموده است که در آن اخلاق و صفات و ملکات و گفتگوها و مخاطبات آنان را ذکر کرده است و آن را «مُلْهى» نام گذارده است؛ و اگر من بیم تطویل سخن را نداشتم، و از مقصد خارج نمى‌شدم، دوست داشتم که از نوادر اخلاق عوام مردم و ظرائف کردارشان و پندارشان شرحى مى‌دادم که همگان را به شگفت آورد، و در آن مراتب مختلف مردم را در اخلاق و تصرّفشان را در احوالشان معین و مبین مى‌ساختم‌¹.

 بارى ما این مطالب را از تاریخ این مورّخ و جامعه شناس شهیر که مورد تصدیق خاصّه و عامّه است نقل کردیم، تا سند و حجّتى باشد براى مؤالف و مخالف.

 و بدانند که عامّه مردم که در چنین سطحى از افکار و خیالات و احساسات زیست مى‌کنند نمى‌توانند تعیین امام معصوم را بنمایند.

 روح و جان امام علیه السّلام در نقطه‌اى از ذَروة حقائق و ادراک معنویات و تشخیص حقّ از باطل قرار دارد. امام داراى فرقان الهى است که مفرِّق بین درست و نادرست مى‌باشد، بلکه داراى مرتبه اعلى از این فرقان است؛ یعنى داراى قوّه تشخیص دهنده و رادار نفسانى است که خطا نمى‌کند و از کرده خود پشیمان نمى‌شود.

 ﴿إِنْ تَتَّقُوا اللَهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً﴾²