
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج2
جلد دوم از مجموعۀ نفیس «شرح فقراتی از دعای ابوحمزۀ ثمالی» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «شرح دعای ابوحمزۀ ثمالی» میباشد که در هنگام اقامت در طهران در یکی از سالها، در شبهای ماه مبارک رمضان در مسجد قائم ایراد فرمودهاند که اگر چه این شرح، شرح همۀ فقرات این دعای شریف نیست ولی ایشان به همین مقدار با بیانی مختصر و البته شیوا و سلیس، پرده از برخی حقایق نشکفتۀ این دعای عالیةالمضامین، و و رموز معرفت به توحید حضرت حق، و اسرار سلوک الی اللَه برداشته و مکتوبی ذیقیمت برای جویندگان راه حق و پویندگان سبیل حقیقت و مشتاقان لقاء پروردگار بر جای گذاشتند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • دلائل خستگی و عدم توجّه در عبادت • عفو الهی و سعۀ رحمت حضرت حق • تأثیر اختیار، ارتباطات و کارهای انسان در مقدّرات او • فقر محض بودن ذات انسان • محبّت و امید به پروردگار، راه نجات انسان • توجّه باطنی عاشق به معشوق خودش و اثر آن • لزوم بازگشت سریع بندۀ گنهکار به سمت پروردگار • انسان باید در طلبش قوی باشد و الا به نتیجهای نمیرسد • لحظۀ مرگ، وقت فعلیّت نهایی هر انسان و مُهر شدن نامۀ عمل او • دیدگاه عارف به نظام هستی و مَظاهر آن • پیداکردن خدا، هدف از آمدن در این عالَم • شرح وضعیت انسان پس از مرگ و لزوم آمادگی • ستاریّت پروردگار نسبت هب گناهان بندگان • تمسّک به رحمت پروردگار تنها راه نجات از لغزشگاهها • خلوص و ریا و ملاکهای تشخیص آن
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج2
153پس آنچه قدرت و جود تو را حدّ میزند، این ماهیّتها و این خواستهای کوچک ماست؛ نه اینکه از ناحیۀ تو کوچک میشود و به ما میزند، از ناحیۀ تو بیحسابی است. و این خیلی جای خوشوقتی است! این مسئله خیلی خیلی جای خوشوقتی است که خداوند آنچه را به هر کس عنایت کرده، بیحساب عنایت کرده است! حالا آن افرادی که ماهیّات و ظرفیّتشان کوچک است، اینها خودشان کوچکند و تحدید میکنند؛ اگر خودشان را از این کوچکبودن پاره کنند و این کمربند را ببرند و خودشان را از این ضیق بیرون بیاورند، خب آب واسع و رحمت واسع در وجود آنها میریزد.
وزیدن نفحات خاصّ پروردگار به انسان در مدّت زندگی
روایتی نقل میکند از پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم که میفرماید:
ألا إنّ لِلهِ فی أیّامِ دَهرِکُم نَفَحاتٌ، ألا فَتَعرَّضوا لَها و لا تُعرِضوا عَنها!1 «آگاه باشید که برای شما در مدّت زندگی خود نفحاتی میرسد، خودتان را در معرض آن قرار بدهید تا آن نفحات الهی و سبحانی به قلب شما بگیرد و برخورد کند!»
اگر دل خودتان را در آن حالی که آن نفحات خاص میآید متوجّه پروردگار کنید، قلب آن نفحه را میگیرد؛ امّا اگر در آنوقت غافل باشید، عیناً مانند آبی است که از آسمان میآید و شما کاسه و سینی را واژگون گرفتهاید؛ این قطرات آب روی این سینی و این کاسه میآید، ولی از اطرافش همینطور بیرون میریزد، و آنوقت کاسه و سطل و سینی پر نمیشود. آن نفحاتی هم که از عالم غیب میآید، اگر انسان به غیر خدا غافل باشد، میآید و روی سر و روی دل انسان میریزد، امّا در دل نمیرود و از روی دل و از اطراف انسان خارج میشود؛ امّا اگر انسان در آنوقت
- بحار الأنوار، ج ٦٨، ص ٢٢١؛ کنز العمّال، ج ٧، ص ٧٦٩، با قدری اختلاف:
«قالَ رسولُ الله صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”إنّ لِربِّکم فی أیّامِ دَهرِکُم نَفَحاتٌ، فَتَعَرَّضوا لَها لَعلَّهُ أن یُصیبَکُم نَفْحةٌ منها فَلا تَشقونَ بَعدها أبدًا.“»
- بحار الأنوار، ج ٦٨، ص ٢٢١؛ کنز العمّال، ج ٧، ص ٧٦٩، با قدری اختلاف:
