
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج2
جلد دوم از مجموعۀ نفیس «شرح فقراتی از دعای ابوحمزۀ ثمالی» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «شرح دعای ابوحمزۀ ثمالی» میباشد که در هنگام اقامت در طهران در یکی از سالها، در شبهای ماه مبارک رمضان در مسجد قائم ایراد فرمودهاند که اگر چه این شرح، شرح همۀ فقرات این دعای شریف نیست ولی ایشان به همین مقدار با بیانی مختصر و البته شیوا و سلیس، پرده از برخی حقایق نشکفتۀ این دعای عالیةالمضامین، و و رموز معرفت به توحید حضرت حق، و اسرار سلوک الی اللَه برداشته و مکتوبی ذیقیمت برای جویندگان راه حق و پویندگان سبیل حقیقت و مشتاقان لقاء پروردگار بر جای گذاشتند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • دلائل خستگی و عدم توجّه در عبادت • عفو الهی و سعۀ رحمت حضرت حق • تأثیر اختیار، ارتباطات و کارهای انسان در مقدّرات او • فقر محض بودن ذات انسان • محبّت و امید به پروردگار، راه نجات انسان • توجّه باطنی عاشق به معشوق خودش و اثر آن • لزوم بازگشت سریع بندۀ گنهکار به سمت پروردگار • انسان باید در طلبش قوی باشد و الا به نتیجهای نمیرسد • لحظۀ مرگ، وقت فعلیّت نهایی هر انسان و مُهر شدن نامۀ عمل او • دیدگاه عارف به نظام هستی و مَظاهر آن • پیداکردن خدا، هدف از آمدن در این عالَم • شرح وضعیت انسان پس از مرگ و لزوم آمادگی • ستاریّت پروردگار نسبت هب گناهان بندگان • تمسّک به رحمت پروردگار تنها راه نجات از لغزشگاهها • خلوص و ریا و ملاکهای تشخیص آن
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج2
106خواست و ارادۀ واقعی انسان، مهمترین رمز پیشرفت او
«المؤُمِنُ کالجَبَلِ الرّاسِخ»، کالجَبَلِ الوند أو أشَدَّ؛ باکی نداشته باشیم یک ”أشدّ“ هم بگذاریم، خود خداوند هم همیشه برای احتیاط یک ”أشدّ“ میگذارد.
خیلی مفید است که انسان در کار اصالت داشته باشد! و مهمترین رمز پیشرفت انسان، همان خواست و ارادۀ واقعیاش است! و اگر ارادۀ واقعی و خواست باشد، خداوند علیّ أعلی تمام موانع را از جلوی پای انسان برمیدارد، و اگر خواست واقعیّت نداشته باشد و اصالت نداشته باشد، به یک مانع که برمیخورد عقب مینشیند؛ از آن مانع بگذرد، مانع دوّم عقب مینشیند، سوّم، چهارم، دهم، صدم، بالأخره در او یأس و فتور و سستی پیدا میشود و میرود، یا اعتراض میکند و در همان منزلگاهِ افکار و اوهام و خیالاتی که دیگر نمیتواند از آنجا گذر کند، گم میشود و به لسان قرآن: ﴿وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَدۡعُونَ﴾.1
امّا اگر خواست و اراده باشد، این دیگر میرود، و هیچ چیزی جلوی آدم را نمیتواند بگیرد! و هرچه اراده در انسان قویتر باشد، به آن مراد خواهد رسید. کسی که چون و چرا به خدا میکند، تمام خلائق دشمن اوست؛ بگو: خدا میخواهد و بس!
تمام موجودات به هستیِ خود دعوت میکنند، و این میخواهد از هستیِ موجودات بگذرد و به هستی مطلق پروردگار متحقّق شود؛ پس لباس تنش دو تا نمیشود. این چقدر باید اراده داشته باشد که از همۀ اینها بگذرد، بگذرد، بگذرد، بگذرد؛ از ملائکه هم بگذرد.
من که ملول گشتمی از نفس فرشتگان *** قیل و مقال عالمی میکشم از برای تو2 ملول گشتم، یعنی ملائکه، در همان وجود خود، انسان را به اُنس و الفت با
- سوره فصّلت (٤١) آیه ٤٨. ترجمه:
«و آنچه را که غیر از خدا میخواندند، از نزد آنها گم میشود.» - دیوان حافظ، غزل ٤١٧. خ ل: قال و مقال.
- سوره فصّلت (٤١) آیه ٤٨. ترجمه:
