
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج1
جلد اول از مجموعۀ نفیس «شرح فقراتی از دعای ابوحمزۀ ثمالی» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه طهرانی قدّساللَهسرّه پیرامون «شرح دعای ابوحمزۀ ثمالی» میباشد که در هنگام اقامت در طهران، در شبهای ماه مبارک رمضان در مسجد قائم ایراد فرمودهاند که اگر چه این شرح، شرح همۀ فقرات این دعای شریف نیست ولی ایشان به همین مقدار با بیانی مختصر و البته شیوا و سلیس، پرده از برخی حقایق نشکفتۀ این دعای عالیةالمضامین، و و رموز معرفت به توحید حضرت حق، و اسرار سلوک الی اللَه برداشته و مکتوبی ذیقیمت برای جویندگان راه حق و پویندگان سبیل حقیقت و مشتاقان لقاء پروردگار بر جای گذاشتند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • انواع ابتلائات برای تربیت سالکین راه خدا • نجات و سعادت انسان بهوسیلۀ اعتراف به کوتاهی و اشتباه • وصول به معرفت خدا بهوسیلۀ خود خدا • ضرورت معرفت تام به حضرت حق • حضور ذات حق در دل هر شیء • سرعت اجابت خدا و سستی بندگان در دعا • رحمت واسعۀ پروردگار برای امیدواران • نزدیکبودن راه خدا برای نفوس سبکبال • معرفت و محبت به خداوند دلیل سعادت و رستگاری انسان • رنگ خدایی داشتن، سبب ارزش انسان • لقای خداوند آرزوی عظیم سالکان راه خدا • معرفت خداوند تنهای تکیهگاه انسان در نجات از نفس امّاره • گریۀ اهلبیت علیهمالسلام در مناجات، بهجهت عمق معرفت به خداوند • تعویض جوهرۀ انسان با یک توفیق الهی • خداوند هم میدهد و هم میگیرد تا انسان نعمت را از خود نبیند • پادشاهای مطلق خداوند و سریان وجودی او در عوالم هستی
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج1
258ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا
علیٰکلّتقدیر آن چیزی که در واقع به درد انسان میخورد این است که یاد خدا باشد؛ و چون این اذکار لفظی موجب یاد کردن خدا میشود، قیمت دارد. هر ذکری میشود، هر ذکری باشد که موجب یاد کردن خدا باشد، قیمت دارد؛ و هر ذکری که خدا را به یاد انسان نیاورد، قیمت ندارد. بنابراین اگر انسان یک ذکر مختصری بگوید و با آن ذکر، یاد خدا باشد بهتر از ذکر مفصّلی است که غافل باشد.
اهمیّت دوام بر عمل
حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام کودک بودند و به ذکر و عبادت و... خیلی علاقه داشتند. یکروز حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام آمدند در مسجدالحرام و دیدند که این بچّه روی زمینهای داغ نشسته و مشغول عبادت است؛ حضرت فرمودند:
یا بُنَیَّ! إذا رَضِیَ اللهُ تَعالیٰ مِنَ العَبدِ، رَضِیَ مِنهُ بِالقلیلِ؛1 «ای فرزند من! ای بچّه! ای پسر کوچک من! اگر خداوند علیّأعلیٰ از بندهاش راضی بشود، به کارِ کم هم راضی میشود.»
و لذا در روایات داریم:
قَلیلٌ یَدومُ خَیرٌ مِن کثیرٍ لا یَدومُ؛2 «آن کارِ کمی که انسان بکند و دوام داشته باشد، بهتر است از آن عبادتی که زیاد باشد امّا دوام نداشته باشد.»
آن کار کمی که دوام دارد، جاندار است دیگر! این بهتر است از اینکه انسان کار
- الکافی، ج ٢، ص ٨٧: «عَن أبیعبدِاللهِ علیه السّلام قالَ: ”اجتَهَدتُ فی العِبادةِ وَ أنا شابٌّ، فَقالَ لی أبی علیه السّلام: یا بُنَیَّ، دُونَ ما أراکَ تَصنَعُ! فَإنّ اللهَ عزّوجلّ إذا أحَبَّ عَبدًا رَضِیَ عَنهُ بِالیَسیرِ“.»
- غُرر الحکم و دُرر الکلم، ص ٥٠٥:
«حضرت امام علی علیه السّلام فرمودند: ”قَلیلٌ یَدومُ خَیرٌ مِن کَثیرٍ مُنقَطِعٍ.“»
