
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج1
جلد اول از مجموعۀ نفیس «شرح فقراتی از دعای ابوحمزۀ ثمالی» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه طهرانی قدّساللَهسرّه پیرامون «شرح دعای ابوحمزۀ ثمالی» میباشد که در هنگام اقامت در طهران، در شبهای ماه مبارک رمضان در مسجد قائم ایراد فرمودهاند که اگر چه این شرح، شرح همۀ فقرات این دعای شریف نیست ولی ایشان به همین مقدار با بیانی مختصر و البته شیوا و سلیس، پرده از برخی حقایق نشکفتۀ این دعای عالیةالمضامین، و و رموز معرفت به توحید حضرت حق، و اسرار سلوک الی اللَه برداشته و مکتوبی ذیقیمت برای جویندگان راه حق و پویندگان سبیل حقیقت و مشتاقان لقاء پروردگار بر جای گذاشتند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • انواع ابتلائات برای تربیت سالکین راه خدا • نجات و سعادت انسان بهوسیلۀ اعتراف به کوتاهی و اشتباه • وصول به معرفت خدا بهوسیلۀ خود خدا • ضرورت معرفت تام به حضرت حق • حضور ذات حق در دل هر شیء • سرعت اجابت خدا و سستی بندگان در دعا • رحمت واسعۀ پروردگار برای امیدواران • نزدیکبودن راه خدا برای نفوس سبکبال • معرفت و محبت به خداوند دلیل سعادت و رستگاری انسان • رنگ خدایی داشتن، سبب ارزش انسان • لقای خداوند آرزوی عظیم سالکان راه خدا • معرفت خداوند تنهای تکیهگاه انسان در نجات از نفس امّاره • گریۀ اهلبیت علیهمالسلام در مناجات، بهجهت عمق معرفت به خداوند • تعویض جوهرۀ انسان با یک توفیق الهی • خداوند هم میدهد و هم میگیرد تا انسان نعمت را از خود نبیند • پادشاهای مطلق خداوند و سریان وجودی او در عوالم هستی
شرح فقراتی از دعای ابو حمزه ثمالی ج1
101من عطا میکند، و اگرچه من بخیل هستم در هنگامی که از من استقراض میکند و قرض میخواهد!1
و الحَمدُ لِلَّهِ الَّذی أُنادِیهِ کُلَّما شِئتُ لِحاجتِی، و أخلُو بهِ حَیثُ شِئتُ لِسِرِّی بِغَیرِ شَفِیعٍ فَیَقضِی لی حاجتِی.
«حمد اختصاص به خدایی دارد که من او را ندا میکنم هر وقتی که بخواهم، برای حاجتی که به او دارم؛ و با او خلوت میکنم، در مجلس واحد خلوت میکنم هر وقتی که بخواهم، برای سرّی که در دل دارم؛ بدون اینکه کسی واسطه باشد و بیاید بین من و او را ربط دهد!»
حمد اختصاص به آن خدایی دارد که من با او صحبت میکنم هر وقتی که بخواهم! مولایی داریم و آقایی داریم که خانهاش در ندارد، پیکر ندارد، پاسبان و حاجب هم ندارد، و انسان وقت و بیوقت و تلفن و... نمیخواهد بگیرد و وقت خاصّی معیّن کند تا به خدمت این مولا برسد؛ هر وقتی که بخواهم من با او مناجات میکنم و با او درد و دل میکنم؛ و هر وقتی که بخواهم او به من راه داده است. و هرجا که بخواهم؛ در خانه، در لانه، در بیابان، در دریا، در مسجد، موقعِ خوابیدن، موقع تطهیر کردن و در بیتالخلاء رفتن که مستحبّ است انسان وقتی که وارد میشود بگوید: «أعوذُ بالله مِن الرِّجسِ النَّجِسِ الخَبِیثِ المُخبِثِ الشَّیطانِ الرَّجِیمِ!»2 پناه به خدا میبرد دیگر، و با خدا صحبت میکند. آنوقت آنجا که نشسته است، مدام دارد با خدا صحبت میکند دیگر! آنجا مستحبّ است که انسان دعاهای خاصّ واردی را بخواند،3 آنجا به انسان اجازه داده است که: با من صحبت کن! در هر
- مصباح المتهجّد، ج ٢، ص ٥٨٢، فرازی از دعای ابوحمزۀ ثمالی: «وَ الحَمدُ لِلَّهِ الَّذِی أسأله فَیُعطِینِی، و إن کُنتُ بخِیلًا حینَ یَستَقرِضُنِی.»
- من لا یحضُره الفقیه، ج ١، ص ٢٥؛ دعائم الإسلام، ج ١، ص ١٠٤؛ المُقنعة، ص ٣٩.
- من لا یحضُره الفقیه، ج ١، ص ٢٣ ـ ٢٥.
