امام شناسی ج1

من یا علی.

 و بنابراین آن حضرت در تمام مقامات و درجات رسول خدا شریک بوده است؛ یک درجه، مقام حمد و به‌دست داشتن لوای حمد است، که طبق روایات بسیاری آن لوا به‌دست أمیرالمؤمنین است، یعنی کسی مانند آن حضرت خدا را نشناخته؛ و بنابراین نتوانسته خدا را آن‌طور که سزاوار مقام عالی و رفیع اوست حمد کند،

 و هم‌چنین مقام شفاعت در روز قیامت به‌دست آن حضرت، و ذریه و رسول خداست.

 ما طی مباحث گذشته بعضی از مقامات أمیرالمؤمنین را نقل کردیم، مانند آنکه آن حضرت قسمت کننده بهشت و دوزخ است، و پروانه عبور دهنده از صراط، و ساقی کوثر، و نیز مقام شفاعت، و میزان عمل.

رفع شبهه‌ای که خصوصیات موجوده در مقام ولایت را منافی با قدرت خداوند می‌پندارد

 باید دانست که انتساب حضرت به این صفات منافات با قدرت خدا ندارد، بلکه عین صفاتی است که در خداست؛ و به‌واسطه اعطاء به‌أمیرالمؤمنین علیه السّلام از خدا منسلخ و جدا نشده، و خدا بیکاره نگشته؛ بلکه عین صفات خداست که از آن حضرت که دارای ولایت کبری است ظهور می‌کند؛ بلکه نفس ولایت عین تجلّیات و ظهورات حضرت حقّ است.

 پس آنچه هست راجع به خداست و بس، و در مقام ولایت صرفاً نیاز و احتیاج به‌ذات مقدّس اوست؛ همین طوری‌که در این عالم ماده که موجودات مقدّر و محدودند، علم و قدرت در بین آنها قسمت شده و هر موجودی به فراخور حال و وسعت خود بهره‌ای گرفته است، و این تقسیم منافات با وجود منبع علم، و قدرت و حیات در خدا نیست و قسمت کننده اینها جز خدا نیست، و ظهورات تقسیم در هر مرحله عین ظهورات خداست و بس، همان‌طور در عالم ملکوت و عقل قسمت کننده خداست؛ و بهره و تقسیم از صفات و اسمای او خارج نیست؛ و مقام ولایت که تقسیم علوم و معارف و حیات را بر دلها می‌نماید همان عمل خداست و بس. ﴿وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَهُ‌﴾¹

 بنابراین در قیامت که عالم ظهور و بروز است هیچکس جز مشاهده قدرت و عظمت و حیات خدا مشاهده دیگر ندارد؛ و تمام موجودات در مقابل آن ذات مقدّس