امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهم‌السلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهم‌ترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهم‌السلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهم‌السلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
125مَنْ ذا بِخاتِمِهِ تَصَدَّقَ راکعاً *** وَ اسَرَّها فی نَفْسِهِ اسراراً مَنْ کانَ باتَ عَلی فِراشِ مُحَمَّدٍ *** وَ مُحَمَّدٌ اسْری یؤُمُّ الْغارا مَنْ کانَ فِی الْقُرْآنِ سُمِّیَ مُؤْمِناً *** فی تِسْعِ آیاتٍ تُلینُ غَزاراً سپس ابن جوزی گوید: در این بیت اشاره کرده است به‌قول ابن عباس:
مَا انْزَلَ اللَهُ آیةً فِی الْقُرْآنِ الّا وَ عَلِیٌّ علیه السّلام امیرُها وَ رَأسُها1 ابن عباس گوید: هیچ آیه‌ای در قرآن کریم نازل نشد، مگر آنکه علیّ امیر آن آیه و سَردار آن آیه باشد.
و سید اسمعیل حِمْیری گوید:
وَ سَری بِمَکةَ حینَ باتَ مَبیتَهُ *** و مَضی برَوْعَةِ خائفٍ مُترَقَّبٍ خَیرُ الْبَرّیةِ هارِباً مِنْ شرِّها *** بِاللَّیلِ مُکتَتِماً وَ لَمْ یسْتَصْحَبِ باتُوا وَ باتَ عَلَی الْفِراشِ مُلَفِّقاً *** فَیرَوْنَ انَّ مُحَمَّداً لَمْ یذْهَبِ2 بهترین مردمان (محمّد رسول اللَه) چون علی، در خوابگاه او خوابیده و بیتوته نمود، در سیاهی شب از مکه کوچ کرده و مانند شخص ترسناکی که هر لحظه انتظار دارد او را بگیرند، براه افتاد.
براه افتاد پیامبر در سیاهی شب، در حالی‌که از بیم وقوع کشته شدن راه فرار در پیش گرفت و خود را پنهان نموده و با خود رفیق و مصاحبی برنداشت.
کفّار قریش شب را خوابیدند و علی در فراش رسول اللَه خوابید و چنان سر خود را در میان بُرد پیامبر پیچیده بود که کفّار گمان کنند محمّد نرفته است.
- «تذکرة الخواص» ص ١٠
- «دیوان حمیری» ص ٩٣ و از این صفحه تا ص ١٠٠ در تعلیقه مطالب سودمندی را ذکر کرده است