امام شناسی ج1

 ﴿إِنَّ اللَهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً﴾ (آیه ٤٤ از سوره یونس)

و بدرستیکه خداوند به‌هیچ اندازه و مقداری بر مردم ستم نمی‌کند.

 ﴿إِنَّ اللَهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ﴾ (سوره النساء (٤) صدر آیه (٤٠)

 بدرستی‌که خداوند به‌قدر سنگینی یک ذرّه ظلم ننماید.

 چون ستم در صورتی است که از مورچه مثلًا توقّع و انتظار و تکلیف پرش ملخ را داشته باشند، و در صورت مخالفت، عذاب و عِقاب جاری سازند؛ امّا اگر از مورچه‌ای طبق شعور و ادراک خود آن مورچه توقّع داشته باشند که دانه‌ای را از روی ستم از دهان مورچه کوچکتر نرباید، این ظلم نیست؛ این تکلیف تکلیفِ به‌حقّ است، به مقدار استعداد و فهم و ادراک است؛ این تکلیف در خور سِعِه و گنجایش ظرفیت وجودی مورچه است؛ و عین عدل محض است.

 اگر تکلیفی را که خدا به پیامبران می‌کرده عین آن را به‌همان درجه و صعوبت بر افراد امّت کند ظلم است؛ و امّا اگر از یکایک افراد امّت توقّع ظهور و بروز استعداد خود آنان را در طیّ طریق خدا و لقای حضرت او، تکلیف به‌مجاهده و صبر و عبودیت به اندازه ظروف خود آنان در تحت پیروی و تبعیت از آن پیغمبر به‌نماید. به‌هیچ‌وجه ظلم و ستمی نخواهد بود.

پیغمبران در تمام افعال خود چه معجزه و چه غیر آن دارای علم و اختیار بوده‌اند

 بحث ششم، انبیاء مانند سایر افراد بشر دارای علم و اختیار بوده، و افعالی که به‌عنوان معجزه از آنان سر می‌زده است، یا وحی الهی را که به‌مردم ابلاغ می‌نمودند، و یا در مقام عبودیت و استکانت که پیشانی مسکنت به‌خاک مذلت در برابر پروردگار عظیم می‌مالیدند، تمام بر اساس علم و اختیار خود آنان بوده و اضطراراً و اجباراً از آنان چیزی صادر نمی‌شده است.

 ولی تزکیه و طهارت و دانش و قدرت فکری و عملی، همه و همه به‌اذن خدا از کانون نفوس آنها تراوش نموده و به پیروِ آن، آثار و خواص عجیب و خارق العاده ظهور می‌نموده است.

 حال چون این بحث‌ها معلوم و معین شد، کیفیت خلقت انبیاء و امامان علیهم السّلام و کیفیت عصمت آنان نیز مشخّص و روشن می‌گردد.

 أوَّلًا ملکه عصمت در انبیاء که آنان را از هر گناه و خطائی برحذر می‌دارد، بر اثر موهبت الهی بوده و با عنوان توارث و اعطاء به‌روح القدس کاملًا سازش دارد.