
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
54دختر بنام فاخته که لقبش امّ هانی بوده است.1
جای تردید نیست که علی علیه السّلام در جوف کعبه خانه خدا متولّد شد حِمْیری سید اسمعیل بن محمّد میگوید:
وَلَدَتهُ فِی حَرَمِ الالهِ وَ امنِهِ *** وَ البَیتِ حَیثُ فِنائُهُ وَ المَسجِدُ بَیضاءُ طاهِرَةُ الثِّیابِ کریمَةٌ *** طابَت وَ طاب وَلیدُها وَ المَولدُ فی لَیلةٍ غابَت نُحوسُ نُجومِها *** وَ بَدَت مَعَ القَمَرِ المُنِیرِ الأسعَدُ مَا لُفَّ فِی خِرَقِ القَوابِلِ مِثلُهُ *** إلَّا ابنُ آمِنَةَ النَبِیِّ مُحَمَّدٌ2 فاطمه بنت اسد علیّ را زائید در حرم خدا و محلّ امن و امان الهی، در بیت اللَه که ساحت حرم و مسجد الحرام است.
فاطمه زنی پارسا و روشن دل و پاکدامن و بزرگوارپاک و پاکیزه بود هم خودش و هم فرزند مولودش و هم محلّ تولّد مولودش.
در شبی این مولود مبارک را زائید که ستارگان نحسش همه غائب شده بودند و فاطمه با آن ماه منیر تابناک سعد و سعادت بدرخشید.
هیچگاه چشم و روزگار ندیده که مانند این مولود مسعود را دست قابلهها در پارچهای بپیچند، مگر پسر آمنه: پیامبر اکرم محمّد را.3
و نیز در این باره عبد الباقی عمر4 میگوید:
انتَ العَلِیُّ الَّذِی فَوقَ العُلی رُفِعَا.. *** ببَطنِ مَکةَ وَسطُ البَیتِ اذ وُضِعَا5 تو همان علیّ بلند مقامی هستی، که در بطن مکه در وسط بیت خدا که بهزمین نهاده شدی، از فراز رفعت و بلندی هم گذشتی و بر فوق علوّ و رفعت ترفیع یافتی.
حاکم نیشابوری گوید: لَم یولَد فِی جَوفِ الکعبَةِ قَبلَ عَلِیٍّ وَ لَا بَعدَهُ مَولُودٌ سِوَاهُ إکراماً لَهُ وَ إجلا لًا لِمَحَلِّهِ در جوف خانه کعبه هیچ مولودی غیر از علیّ متولّد نشد، نه قبل از علیّ و نه بعد از علیّ، و این بهجهت اکرام و عنایتی است که خدا
- «فصول المهمه» ابن صباغ نقلاً عن ضیاء الدین ابو المؤید موفق بن احمد خوارزمی در کتاب «مناقب» خود
- «دیوان حمیری» ص ١٥٥. مؤلف دیوان میگوید تخریج این ابیات از «اعیان الشیعه» ج ١٢ ص ٢٤٠ و «مناقب» ج ٢ ص ١٧٥ و «دلائل الصدق» ج ٢ ص ٣٢٨ است
- مستشار عبد الحلیم جُندی که از ارکان مجلس أعلای شؤون اسلامیه مصر است، در کتاب ارزشمند خود «الامام جعفرٌ الصّادق» ص ٣١ گوید: و علیّ در بسیاری از امور تنها و یگانه است؛ پیامبر متکفّل تربیت او بود، و وی را برادر خود کرد، و برای عظائم و مهمّات او را مجهّز نمود و علیّ انجام داد، و در تبلیغ و رساندن آیات قرآن او را مأمور و متعهّد نمود. و تمام این مسائل خصوصیاتی است که أحدی را توان ارتقاء بدان ذروه نیست. امّا آنچه را که أحدی از أفراد بشر در آن شرکت ندارد، آن چیزی است که تمامی کتب شیعه در آن إجماع کردهاند، و بسیاری از علماءِ اهل سنّت از قرون اولی مانند مسعودی و حاکم و گنجی تا این قرون جدیده مانند آلوسی در آن موافقت و مشارکت دارند؛ وَ هُوَ: أنَّ عَلیا وُلِدَ بِالْکعْبَة
- آیة الله حاج سید محمّد علی قاضی در تعلیقة ص ١٢٢ از کتاب «جنّة المأوی» گوید: عبدالباقی بن سلیمان بن أحمد العُمَریّ الفاروقیّ، شاعر و مورّخی بزرگ است که در موصل در بیت علم و ادب، سنه ١٢٠٤ هجری متولّد شد، و به بغداد منتقل شد و در آنجا درنگ نمود تا در سنه ١٢٧٨ هجری قمری رحلت نمود. وی أشعار و قصائدی در مدح أهل البیت و بیت الوحی علیهم السّلام مخصوصاً أمیر المؤمنین علیه السّلام دارد.
و در بعضی از نسخهها مصرع اخیر اینطور است: «بِبَطْنِ مَکةَ عِنْدَ الْبَیتِ إذْ وُضِعا». شهاب الدّین آلوسی صاحب تفسیر کبیر در «سرح الخریدة الغیبیة فی شرح القصیدة العینیة» چون به شرح بیت مزبور میرسد میگوید: تولّد أمیر کرّم اللهُ وجهَه در بیت الله امری است که در جهان مشهور است و در کتب فریقین: سنّت و شیعه وارد است تا آنکه میگوید: اشتهاری که در ولادت علیّ کرّم الله وجهه میباشد برای أحدی غیر او نیست؛ بلکه أصلًا راجع به ولادت غیر علیّ در کعبه گفتاری هم نیامده است. چقدر شایسته و سزاوار است که إمام الائمّه، ولادت و موضع بر زمین نهاده شدنش در جائی باشد که قبله مؤمنین است. سُبْحانَ مَنْ وَضَعَ الاشْیآءَ مَوْضِعَها وَ هُوَ أَحْکمُ الحاکمینَ. به صفحه ١٥ از آن؛ و به «أعلام زِرِکلی» ج ٣، ص ٤٧٤؛ و «ریحانة الادب» ج ٣، ص ٧٦ رجوع شود. - تعلیقه اشعار حمیری در «دیوان حمیری» ص ١٥٥
