
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
48﴿كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ﴾1
﴿كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ﴾2
تمام موجوداتیکه در روی زمین زیست میکنند فانی و هلاک شوندهاند، مگر وجه اللَه که در آن فنا و زوالی نیست.
از ملاحظه این دو آیه با دو آیه سابق الذکر بهدست میآید که همان افرادی را که خدا میخواهد، و بهواسطه نفخ در صور نمیمیرند، کسانی هستند که وجه اللَه شده و نمایش دهنده خدا به تمام معنی گشتهاند، یعنی اولیای خدا و مقرّبین درگاه او مرگ ندارند.
و با انضمام این نتیجه به آیه سابق که فرمود: ﴿فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ إِلَّا عِبادَ اللَهِ الْمُخْلَصِينَ﴾، استفاده میشود که بندگان مخلَص خدا نه سؤال و کتابی دارند، و نه مرگ و انعدامی، بلکه پیوسته آنها بهحیات حّقّ أبداً سرمداً زنده خواهند بود.
د: پاداش و جزای مخلَصین در مقابل عمل نبوده و بیحدّ و حصر است
رابعاً خداوند علیّ أعلی، برای بندگان مخلَص خود جزائی محدود و معین قرار نداده است، چون هر چه از بهشت و نعمتهای بهشتی به آنها بدهد، کمتر از مقام و منزلت آنهاست، بلکه جزای آنها خود ذات أحدیت و مشاهده انوار جمال اوست و بس.
﴿وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِلَّا عِبادَ اللَهِ الْمُخْلَصِينَ﴾3
مزد و جزای آنها بیحدّ و بیحساب بوده، چون آنها از نفس و عالم مقدار عبور کرده و به دریای عظمت و جلال رسیدهاند، لذا نفس تحقّق در آن مقام جزای لا متناهی و بی عدّ و حدّ آنان خواهد بود.
مقام خلوص ذاتی مساوی است با مصونیت از گناه به حفظ و صیانت الهی
باری از این آیاتی که درباره مخلَصین و مقام و منزلت آنان ذکر شد، استفاده میشود که مخلَصین از بندگان خدا من جمیع الوجوه غیر از سایر بندگانند، آنان مصون بصیانت حضرت ذو الجلال بوده، و هیچ آفتی از گناه و معصیت که لازمه سیطره شیطان و نفس امّاره است در آنها نیست.
و این معنی عصمت از گناه است که خداوند در قرآن مجید میفرماید: ما که حضرت یوسف را از ابتلای بهگناه با زلیخا حفظ کردیم، بعلّت آن بود که او از
- سوره القصص: ٢٨ ـ قسمتیاز آیه ٨٨
- سوره الرّحمن: ٥٥ ـ آیه ٢٦ و ٢٧
- سوره الصّافات: ٣٧ ـ آیه ٣٩ و ٤٠
