
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
44خدا و وصول بهمقام عزّ اوست، و تا انسان به این مطلوب نرسد آرام نمیگیرد، و برای وصول به این مقام نیاز بهمجاهده با نفس امّاره دارد، یعنی در هر لحظه باید مراقب بوده، کاری خلاف رضای خدا از او سر نزند و کردارش صالح باشد.
اخلاص در عمل صالح یگانه وسیله نیل بهمقصود است.
﴿فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً﴾1 در هر قدمی که بر میدارد از تسویلات نفس و تزیینات ابلیس روی گردانیده، دل بهخدای خود بسپارد و خواطر شیطانی را از ضمیر خود بهدور ریخته، نفس متحرّک و موّاج و مضطرب خود را بیاد خدا آرام کند.
این عمل احتیاج بهمجاهده دارد، مجاهده با نفس و رسیدن بهمنزل اخلاص، تا از مخلِصین گردد، و در تمام کارها از عبادت و غیر آن در هیچ چیز غیر خدا را منظور و مقصود خود نداند، و صرفاً کردارش خالصاً لوجهه الکریم بوده باشد.
چون انسان در هیچ حال از تهاجم افکار و خیالات وارده در قلب خالی نیست، حتّی در حال سکوت و استراحت، خواطر بدون اختیار مانند سیل به دل انسان هجوم میآورند، و حتّی در حال خواب، خواطر از انسان دست برنمیدارند؛
لذا برای سکون و آرامش دل باید با ذکر خدا و مجاهده بسیار قوی در مقابل هجوم خاطرات مقاومت نمود، و دل را از دستبرد آنان محفوظ نگاهداشت، و در هر لحظه از منویات شخصی دست برداشت، و اختیار و رضای حضرت باری تعالی را بر رضا و اختیار خود ترجیح داد.
اگر انسان بهیاری و توفیق خدا در این مرحله ایستادگی بنماید، و مجاهده خود را ادامه بدهد کم کم همه مراتب شخصیت طلبی و استکبار و استقلال منشی او خداحافظی نموده و میروند، و ذلّ عبودّیت نسبت به ساحت حضرت معبود و روح خدا طلبی و نیاز و فقر بدرگاه او جانشین آن میگردد.
از خود پرستی برون رفته خدا پرست میگردد و حقیقت عبودیت را در خود ملاحظه و مشاهده میکند، قلب او آرام میگیرد، و از نوسان و حرکت میایستد، و از اضطراب و آشفتگی به اطمینان و سکون رهبری میشود؛ وجودش و سرّش پاک و پاکیزه میگردد و خواطر شیطانی دیگر بهدو راه پیدا نمیکند، و سایر خواطر با اجازه او بدرون دل راه مییابند، و بدون اجازه، حق ورود ندارند.
- سوره کهف: ١٨ ـ آیه ١١٠
