
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
263همانطور که اشاره شد، مسئله رهبری مسئلهای حیاتی است.
رهبر روح جامعه و اراده جامعه میباشد، و بهر مقدار که اراده رهبر پاکتر، و صحیحتر، و برای رشد و رقاء جامعه مفیدتر باشد، به همان مقدار آن جامعه پاکتر، و راستینتر، و راقیتر خواهند بود.
تمام افراد جامعه به منزله اعضاء پیکر است، همانطور که نفس واحد پیکر واحدی را اداره میکند، و آن را در جهت صلاح یا فساد به حرکت در میآورد، رهبر، افراد جامعه را اداره مینماید، و آنان را در مسیر کمال و سعادت و یا در مسیر منقصت و شقاوت سوق میدهد.
أمیرالمؤمنین علیه السّلام اعلم امّت بودهاند
روایاتیکه درباره علم و أعلمیت أمیرالمؤمنین علیه السّلام از رسول خدا و از آن حضرت وارد شده است از حدّ شمارش بیرون است، علمای خاصّه و عامّه در این موضوع کتابهائی نوشته و مسفورات خود را از أعلمیت و افقهّیت و اقضا بودن آن حضرت پر کردهاند، بطوریکه میتوان این مسئله را از مسلمیات اسلام دانست.
این روایات با مضامین مختلفی این موضوع را بیان میکند، و ما در اینجا به جهت حفظ اختصار از هر سلسله و دسته از آنها فقط یک، یا دو روایت به عنوان نمونه ذکر میکنیم.
اما از روایاتیکه اجمالًا غزارت، و وسعت علم آن حضرت را میرساند، ابن بابویه با سند متّصل خود روایت میکند از حضرت باقر علیه السّلام از پدرش از جدّش علیهم السّلام که چون آیه ﴿وَكُلَّ شَيۡءٍ أَحۡصَيۡنَٰهُ فِيٓ إِمَامٖ مُّبِينٖ﴾ وارد شد، ابوبکر و عمر از محلّ خود برخاستند، و گفتند: ای رسول خدا آیا مراد از امام مبین، تورات است؟
رسول خدا فرمود: نه.
گفتند: آیا مراد انجیل است؟
فرمود نه
گفتند: آیا مراد قرآن است؟
فرمود: نه
پس از این امیرالمؤمنین علیه السّلام وارد شد، حضرت رسول صلّی اللَه علیه و آله فرمود:
