امام شناسی ج1

عاقبت امر هر امّتی که حکومت خود را بدست کسی غیر از عالم‌ترین افراد خود بسپارد تباهی است

 و از جمله در ضمن خطبه فرمودند: قال رسول اللَه صلّی اللَه علیه و آله: مَا وَلَّتْ امَّةٌ أمْرَها رَجُلًا قَطُّ وَ فیهِمْ مَنْ هُوَ أعْلَمُ مِنْهُ إلّا لَمْ یزَلْ یذْهَبُ سَفالًا حَتّی یرْجعِوا الِی ما تَرَکوا¹

 رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله فرموده‌اند: هیچ‌گاه طایفه و امّتی، امور خود را به‌دست مردی نسپرده است که در آن طایفه و گروه داناتر و اعلم از او بوده‌اند، مگر آنکه پیوسته امور آن امّت رو به‌خرابی و تباهی می‌گذارد، تا زمانی که از این کردار برگردند، و زمام امور خود را به‌دست اعلم امّت دهند.

 و نیز در «غایة المرام» مختصر این خطبه را با سند دیگری، از شیخ در «امالی» ذکر کرده است، و عین این جمله را درباره لزوم رهبری اعلم امّت از رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله روایت کرده است.²

 و نیز مرحوم ابن ادریس در باب «مستطرفات سرائر» از روایت ابی القاسم بن قولویه از حضرت صادق علیه السلام مرفوعا از رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله روایت کرده است که،

 قال رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله مَنْ امَّ قَوْماً وَ فیهِمْ مَنْ هُوَ اعْلَمُ مِنْهُ أوْ أفْقَهُ مِنْهُ، لَمْ یزَلْ أمْرُهُمْ فیِ سَفالٍ إلی یوْم الْقیمةَ، وَ مَنْ دَعی الی اضْلالٍ لَمْ یزَلْ فی سَخَطی اللَهِ حَتّی یرْجِعَ مِنهُ، وَ مَنْ ماتَ بِغَیرِ امامٍ مَاتَ مِیتَةً جاهِلیةً³

 رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله فرمود؛ کسی‌که زمام امور مردم را به‌دست گیرد و بر آنها پیشوائی کند، در حالی‌که در بین آن مردم فردی اعلم از او یا افقه از او باشد، پیوسته امر آن دسته و گروه از مردم، رو به تباهی و خرابی خواهد رفت، تا روز قیامت، و کسی‌که مردم را به گمراهی بخواند پیوسته در غضب خدا قرار خواهد گرفت، تا زمانی‌که از کردار خود بایستد، و کسی‌که بدون امام بمیرد، مانند مردن مردم زمان جاهلیت مرده است.

 باری علماء درباره لزوم امامت اعلم از امّت استدلالاتی دارند، زیرا