امام شناسی ج1

وزیر و وارث اسرار نبّوت هستم.

 این‌است مقام امام، نه آنکه در موقع مرگ حسرت بخورد و بگوید: ای وای، کاش سه کار را که کردم نمی‌کردم.

تأسف ابوبکر هنگام مرگ بر نه چیز

 مسعودی گوید: وَ لَمّا احْتَضَرَ ابوبکرٍ قالَ: ما آسی عَلی شَیئیٍ الّا عَلی ثَلاثٍ فَعَلِتُها، وَ وَدَدْتُ انّی تَرَکتُها، وَ ثَلاثٍ تَرَکتُها وَ وَدَدْتُ انّی فَعَلْتُها، وَ ثَلاثٍ وَدَدْتُ انّی سَالْتُ رَسولَ اللَهِ صلی اللَه علیه و آله عَنْها، فَاِّما الثَّلاثُ التَّی فَعَلْتُها وَ ودَدْتُ انّی تَرَکتُها، فَوَدَدْتُ انّی لَمْ أَکنْ فَتَّشْتُ بَیتَ فاطِمَةَ، وَ ذَکرَ فی ذلّک کلاماً کثیرا.¹

 چون زمان وفات ابوبکر رسید و به حال احتضار درآمد، گفت: من بر چیزی تأسف نمی‌خورم، مگر بر سه چیز که به جای آوردم، و دوست داشتم که آنها را به جای نمی‌آوردم، و بر سه چیز که به جای نیاوردم، و دوست داشتم که آنها را به جای می‌آوردم. و از سه چیز که دوست داشتم از رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله سؤال کنم و سؤال نکردم. اما آن سه چیزی‌که به جای آوردم، و دوست داشتم که آنها را به جای نمی‌آوردم، یکی آن بود که دوست داشتم که از خانه فاطمه تفتیش و تفحص به عمل نمی‌آوردم، و در این باره سخنان بسیاری گفت.

 این روایت را علاوه بر مسعودی، طبری در تاریخ خود، و ابن قتیبه در «الامامة و السیاسة» و ابن عبد ربه در «عقد الفرید» آورده است²

 و علامّه امینی در الغدیر علاوه بر این مصادر از ابو عبید در کتاب الاموال ص ١٣١ نیز آورده است و فرموده است: سندهای این حدیث صحیح و راویان آن همه از موثّقین هستند و چهار نفر از آنها از راویان صحاح ششگانه معروف عامّه می‌باشند.³

 و یکی از چیزهائی که أبوبکر بر آن تأسّف می‌خورد، کشتن فجأه سلمی است به‌وسیله آتش زدن او. و توضیح آن، همان‌طور که در «الکامل فی التّاریخ» ابن أثیر جَزَری آمده است آنکه: أیاس بن عبد یالیل سلمی به نزد أبوبکر آمد و گفت: به من أسلحه جنگ بده تا من با مرتدّین از دین جنگ کنم! أبوبکر به او اسلحه داد و مأموریتی برای او مقرّر کرد. او مخالفت أمر أبوبکر را نمود و با مسلمانان جنگ کرد. أبوبکر طریفة بن حاجز را فرستاد تا او را دستگیر کرده و أسیر نموده و به نزد أبوبکر فرستاد. أبوبکر دستور داد دست و پای او را همچون طفل در قنداق بهم بستند و در مصلّای مدینه آتشی برافروختند و او را زنده و دست و پا بسته در آتش افکندند. أبوبکر در وقت مرگ خود می‌گفت: ای کاش در وقتی که او را نزد من آوردند، من او را آتش نمی‌زدم؛ بلکه یا با آهن او را می‌کشتم و یا او را آزاد می‌کردم.

 بعضی از معاصرین از عامّه مانند فرید وجدی در دائرة المعارف و احمد