امام شناسی ج1

 اینجاست که مانند کلاف سر در گم متحیر و سرگردان می‌شود، چون قدرت تحمّل این بار را ندارد از طرفی، و از طرف دیگر هم دلش نمی‌آید که بگذارد تا صاحبش بردارد ﴿كَظُلُماتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحابٌ ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ إِذا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَراها وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُورٍ﴾¹

 ابوبکر پس از بیعت در سقیفه، روز دیگر بر منبر رسول خدا در مسجد پیغمبر بالا رفت، و ضمن خطبه گفت: ایهَا النّاسُ، فَانّی قَدْ وُلّیتُ عَلَیکمْ، وَ لَسْتُ بِخَیرِکمْ، فَانْ احْسَنْتُ فَاعینونی، وَ انْ اسَاْتُ فَقَوِّمونی² ... اطیعونی مَا اطَعْتُ اللَه، وَ اذا عَصَیتُ اللَهَ وَ رَسولَهُ، فلا طاعَةَ لی عَلَیکمْ‌.³

 ای مردم من سرپرستی و صاحب اختیاری شما را به‌دست گرفته‌ام، و بهترین شما نیستم؛ اگر در این تولیت کار خوب کردم مرا کمک کنید، و اگر بدی کردم شما مرا راست کنید.

 تا آنکه گوید: مرا اطاعت کنید تا هنگامی‌که من خدا را اطاعت کردم، و زمانیکه مخالفت خدا و رسول خدا را نمودم مرا بر شما طاعتی نیست.

 و طبری گوید: چون ابوبکر در میان مردم شروع به خطبه کرد گفت:

 ایهَا النّاسُ انَّما انَا مِثْلُکمْ، وَ انّی لا ادْرِی لَعَلَّکم سَتُکلَّفونَ ما کانَ رَسولُ اللَهِ صلی اللَه علیه و آله یطیقُ، انّ اللَهَ اصْطَفی مُحَمَّدَاً عَلَی العالَمینَ، وَ عَصَمَهُ مِنَ اْلآفاتِ، وَ انَّما انَا مُتَّبعٌ، وَ لَسْتُ بِمُبْتَدِعِ، فَانِ اسْتَقَمْتُ فَتابِعونی و انْ زُغْتُ فَقَوِّمونی، تا آنکه گوید: وَ انّ لِی شَیطاناً یعْتَرینی فَاذِا اتانی فَاجْتَنِبونی⁴

 گفت: ای مردم من مثل شما هستم، و من نمی‌دانم شاید شما تکالیف مهمی را از من بخواهید، آن چیزهائی که فقط رسول خدا طاقت آن‌را داشت، خداوند