
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
222الدَّعوَةُ الَیَ وَ الی اخی عَلِیٍّ، لَمْ یسجُد احَدُنا لِصَنَمٍ قَطُّ1
حضرت رسول اللَه فرمودند: که خداوند بهحضرت ابراهیم خطاب کرد: کسیکه به بت سجده کرده باشد، من هیچگاه او را امام قرار نمیدهم سپس حضرت رسول اکرم فرمودند: تا اینکه دعوت رسالت و امامت به من و به برادرم علی منتهی شد، هیچیک از ما دو نفر به بتی سجده نکردیم در هیچ زمان.
عَلِیٌّ مع الحقّ و الحقّ مع عَلِیٍ
سید هاشم بحرانی2 پانزده روایت از طریق عامّه و یازده روایت از طریق خاصّه روایت میکند مبنی بر آنکه علیّ با حقّ است، و حقّ با علیّ است، و بر آنکه حضرت فرمودند: خدایا حقّ را با علیّ قرار ده، هر جا که علیّ قرار دارد؛ و بر لزوم متابعت و پیروی از طریقه آن حضرت.
ما در اینجا روایاتی که از طریق عامّه نقل شده، و یکی از روایات خاصّه را با حذف سند و بهاختصار بیان میکنیم.
١ ـ ابراهیم بن محمد حموینی که از علماء عامّه است، و
٢ ـ موفق بن احمد خوارزمی با اسناد متّصل خود روایت میکنند از شهر بن حوشب، و
٣ ـ زمخشری در ربیع الأبرار مرسلًا روایت میکنند:3 قال شهر بن حوشب: کنْتُ عِنْد امِسَلَمَة رَضِیَ اللَهُ عَنها، اذَا اسْتاذنَ رَجُلٌ فَقالَتْهُ لَهُ: مَنْ انْتَ
؟ قال: انَا ابو ثابِتٍ مَوْلی عَلِیٍّ عَلَیهِ السَّلامِ،
فَقالَتْ امٌّ سَلَمَة: مَرْحَباً بِک یا ابا ثابِتٍ ادْخُلْ، فَدَخَلَ فَرَحَّبَتْ بِهِ
ثُمَّ قالَتْ: یا ابا ثابِتٍ اینَ طار قَلْبُک حینَ طارَتِ الْقلوبُ مَطائرَها؟
قالَ: تَبَعَ عَلِیاً علیه السلام
فقالَتْ: وُفِّقْتَ وَ الَّذی نَفْسی بِیدِه؛ لَقَد سَمِعتُ رسولَ اللَه صلّی اللَه علیه و آله یقولُ: عَلِیٌّ مَعَ الحَقِّ وَ القُرآنِ، وَ القُرآنِ وَ الحٌّق مَعَ عَلِیٍّ، وَ لَن یفتِرقا حَتّی یرِدا عَلَیَ
- «تفسیر المیزان» ج ١ ص ٢٨٢
- «غایة المرام» ص ٥٣٩ و ص ٥٤٠
- زمخشری میگوید: استاذن ابو ثابت مولی علی الخ
