
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
219رهبری نموده است.
و مثل قوله تعالی: ﴿الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى﴾1
خداوند، کسی است که خلقت فرموده، و سپس در آفرینش تعادل و تناسب را من جمیع الجهات ملحوظ داشته است؛ کسی است هر موجودی را در عالم، بهاندازه و حدّ معین آفریده، و سپس او را در راه کمال سیر داده است.
و بنابراین خداوند است که انسان را بهسعادت زندگی هدایت نموده، و او را به بهشت و سعادت مطلق با فرستادن انبیاء و کتب سماوی و احکام آسمانی دعوت فرموده است.
لزوم پیروی از امام معصوم مبتنی بر اصل لزوم متابعت از حقّ است
باری چون رسول خدا در مقام احتجاج، از آنها دو اعتراف گرفت: یکی آنکه شرکاء آنها هدایت بهحقّ نمیکنند، دیگر آنکه تنها خداوند بهحقّ هدایت میفرماید؛ در این حال این سؤال را لازم و واجب میبیند:
﴿أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى﴾؟
آیا آن کسی که هدایت بهحقّ میکند، سزاوارتر به پیروی و تبعیت است، یا کسی که هدایت بهحقّ نمیکند؟
و معلوم است که پاسخ این گفتار آن است که بگویند: خدا که هدایت بهحقّ میکند سزاوارتر به پیروی است؛ ولی چون کفار و مشرکین عملًا به این منطق پایبند نیستند، و عبادت شرکاء که بهحق هدایت نمیکنند، نموده، و از عبادت خدای لا شریک له که هدایت بهحق میکند اعراض نمودهاند، و بنابراین روی قوای فطری و احکام عقلی سرپوش گذارده، بر خلاف ناموس فطرت و عقل رفتار مینمایند؛ لذا پیغمبر از باب توبیخ و ملامت میفرماید: ﴿فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ﴾
چه در نظر دارید در این باره؟ چگونه حکم میکنید؟
در اینجا لازماست که در مقابله بین جمله ﴿أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ﴾ و جمله ﴿أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى﴾ دقت نظر شود تا ببینیم چگونه این دو جمله مقابل و عِدْل یکدیگر قرار گرفتهاند.
- سوره اعلی: ٨٧ آیه ٢ ـ ٣
