
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
181قلب امام کانون افاضه علوم است
مبدأ افاضه علم، قلب امام است، که بهواسطه سیطره بر ملکوت موجودات، بههر موجود بهقدر استعداد افاضه میکند ﴿وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا﴾1
هدایت به امر خدا، همان رهبری افراد بشر است، از راه ملکوت و نفوس آنها.
فلذا همیشه باید در عالم امام زنده باشد و از آیه ﴿يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ﴾2 استفاده کردیم که امام در هر زمان موجود است، و بهوسیله آن یک یک از افراد بشر خوانده میشوند، و این یک اصل مسلّم و صحیحی است که در میان جمیع ادیان و مذاهب عالم، مذهب اسلام در روی آن اتّکاء دارد، و تعیین امام بر جامعه را از طرف خدا میداند، و او را صاحب قلب و محیط بر ملکوت و معصوم از خطا و گناه معرّفی میکند، و شیعه که بر اساس تعالیم اسلام از این موضوع بهرمند است، روش خود را بر واقع و حقیقت دستورات اسلام قرار داده، و اهل تسنن که این موضوع را مراعات نمیکنند دستشان از منبع حیات و علم کوتاه، و همانطور که سابقاً اشاره شد از اسلام بالمعنی الحقیقی بیبهرهاند.
و روی همین اصل است که بعد از رسول خدا نیاز به امام زنده است، که وجود مقدّس أمیرالمؤمنین علیه السّلام باشد؛ این برای آن است که توسط آن قلب زنده و بیدار که در عالم جمع واقعست، افراد بنی آدم به بهره حیات و علوم خود میرسند، و الّا اگر مجرّد عمل کافی بود با ندای کفَانَا کتَابُ اللَهِ هر کس در زاویه نفس، و بیغوله تاریک آن میخزید، و تا آخر عمر قدمی از نَفْس و هوای آن فراتر نمیگذارد.
چون القا کننده معارف قرآن به قلب انسان، امام است، و بدون آن انسان نابینای متهوّس به شهوات و منغمر در لذّات، آیات قرآن را وسیلهای برای رسیدن به منویات خود تفسیر و تأویل میکند، و بنابراین هر چه عمل کند از دائره امیال نفسانیه او خارج نیست، و چنین قرآنی بدون روح زنده و دراک امام، لَا یزِیدُ مِنَ اللَهِ إلّا بُعْداً.
- سوره انبیاء: ٢١ ـ آیه ٧٣
- سوره اسراء: ١٧ ـ آیة ٧١
