
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
169میداد؛ آنجا نیز طبق همین واقعیت و ملکوت آنها را در نقاط مختلف بهشت، یا در درکات متفاوت دوزخ قرار میدهد.
بنابر آنچه ذکر شد اوّلًا حقیقت ظهور جهنّم و ثانیاً حقیقت صراط و ثالثاً مقام اعراف در امام و رابطه کیفیت ادخال جهنّمیهای در جهنّم به دستور امام و سرّ آن واضح شد بحمد اللَه و قوّته.
روایت لا یجوز احد الصراط الا من کتب له علی الجواز به طرق مختلف
حال میگوئیم که روایاتی که در این باره راجع به أمیرالمؤمنین علیه السّلام از طریق شیعه وارد شده است، بسیار زیاد است، ولیکن ما برای آنکه معلوم شود این مطالب مسلّم و در نزد اهل تسنّن نیز جای تردید نیست، بنابر آن گذاشتیم که فضائل آن حضرت را غالباً از کتب آنها نقل نمائیم.
ابن حجر هیتمی شافعی گوید: که روایت کرده است ابن السَّمان انّ ابا بکر قال له (ای لعلی علیه السلام) سمعت رسول اللَه صلّی اللَه علیه و آله یقول: لا یجوزُ احَدٌ الصِّراطَ الّا مَنْ کتَبَ لَهُ عَلِیٌّ الْجَوازَ1
ابن سمَّان میگوید که ابوبکر به حضرت أمیرالمؤمنین علیه السّلام گفت: از پیغمبر خدا شنیدم که هیچکس نمیتواند از صراط عبور کند مگر کسی که علی برای او اجازه عبور نوشته باشد.
و سپس ابن حجر که این حدیث را از سنن دارقطنی نقل کرده است، میگوید که: انَّ عَلِیا عَلَیهِ السَّلامُ قالَ لِلسِّتَّةِ الذَّینَ جَعَلَ عُمَرُ اْلَامْرَ شوری بَینَهُمْ کلاماً طَویلًا مِنْ جُمْلَتِهِ: انْشِدِکمْ اللَهَ هَلْ فیکمْ احَدٌ قالَ لَهُ رَسولُ اللَهِ صلی اللَه علیه و آله: یا عَلِیٌّ انْتَ قَسیمُ الْجَنَّةِ وَ النّارِ یوْمَ الْقیمَةِ غَیری؟ قالوا اللَهُم لا، وَ مَعناهُ ما رواه عنتره عن الرضا علیه السلام انه صلی اللَه علیه و آله قالَ لَهُ: انْتَ قَسیمُ الْجَنَّةِ وَ النّارِ فِی یومْ الْقیمَةِ تَقولُ للِنّارِ هَذَا لِی وَ هَذَا لَک
ابن حجر برای تأیید روایتی که از ابوبکر نقل کرده کلام أمیرالمؤمنین را در شوری شاهد آورده و کلام حضرت رضا علیه السّلام را به عنتره، مفسّر و مبین کلام أمیرالمؤمنین علیه السّلام قرار داده است.
و نیز محبّ طبری شافعی عین روایت را بدین مضمون از قیس بن ابی حازم
- «الصواعق المحرقه» چاپ مصر ص ٧٨
