
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
136گفته و منجز وعدی نیز گفته است: وَ هُوَ خَیرُ مَنْ اتْرَک بَعْدی، علی بهترین فردیاست که من در میان شما میگذارم، و بهترین افراد بشر بعد از من است؛ بدین جهت حدیث او را ضعیف شمردهاند.
حدیث انس راجع به ولایت أمیر المؤمنین
اما حدیثی که من از احمد بن حنبل روایت کردم، در اسنادش ابن زیاده نیست، و نیز آن زیاده در ذیل آن وجود ندارد، این یک حدیث مستقلی است، و آن حدیث مستقل دیگری.1
ابو نعیم حافظ اصفهانی و شیخ الاسلام حموینی از انس روایت کنند که گفت: قال رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله: یا انسُ! اسْکبْ لی وَضوئاً، ثُمَّ قامَ فَصَلّی رَکعَتَینِ.
ثُمَّ قالَ: یا انَسُ اوَّل مَنْ یدْخُلُ عَلَیک مِنْ هذَا الْبابِ، امیرُالْمُؤمِنینَ، وَ سَیدُ الْمُسلِمینَ، وَ قائدُ الْغُرِّ الْمُحجَّلینَ، وَ خاتَمُ الْوَصینَ.
قالَ انَسُ قُلتُ: الّلهُمَّ اجْعَلْهُ رَجُلًا مِنَ الانْصارِ، وَ کتَمْتُهُ، اذْ جاء عَلِیٌّ، فَقالَ: مَنْ هذا یا انَسُ؟
فَقُلْتُ عِلیٌّ، فَقامَ مُسْتبْشِراً فاعْتَنَقَه، ثُمَّ جَعَلَ یمْسَحُ عَرَقَ وَجْهِهِ بِوَجْهِهِ، وَ یمْسَحُ عَرَقَ عَلِیِّ بِوَجْهِهِ،
قالَ عَلِیٌّ: یا رَسولَ اللَهِ لَقَدْ رَأیتُک صَنَعْتَ شَیئاً ما صَنَعْتَ بی مِنْ قَبْلُ
قالَ: وَ ما یمْنَعُنی وَ انْتَ تُؤدّی عَنّی، وَ تُسْمِعُهُمْ صَوْتی، وَ تُبَینُ لَهُمْ ما اختَلَفُوا فیه بَعْدی2
انس میگوید رسول اللَه به من فرمود: آب وضوئی برای من مهیا کن! سپس برخاست و دو رکعت نماز گذارد.
- «تذکرة الخواص» صفحه ٢٦
- «حلیة الاولیاء» ج ١ صفحه ٦٣ و «فوائد السمطین» و «مطالب السؤول» صفحه ٢١ عن الحافظ ابی نعیم فی حلیته و نیز در «غایة المرام» صفحه ١٦ آورده است، و لیکن در صفحه ١٨ از ابن شاذان از طریق عامه با اسناد خود از انس نقل میکند با اختلاف تعبیراتی و در ذیلش میگوید که حضرت فرمودند: انت مِنّی تؤدّی عنیّ، و تؤدی دینی، و تبلغ رسالاتی، فقال علی علیه السلام یا رسول اللَه: اما انت تبلغ الرساله قال: بلی و لکن تعلم الناس من بعدی تاویل القرآن ما لا یعلمون و تخبرهم بذلک. و ما مفصلاً از این حدیث در جلد دوم «امام شناسی» بحث خواهیم کرد.
