
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
127بسم اللَه الرّحمن الرّحیم
و صلّی اللَه علی محمّد و آله الطاهرین
و لعنة اللَه علی اعدائهم اجمعین من الآن الی قیام یوم الدین
و لا حول و لا قوّة الا باللَه العلیّ العظیم.
قال اللَه الحکیم فی کتابه الکریم:
﴿وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ﴾1
از آنها ائمّهای قرار دادیم که به امر ما هدایت میکنند، بهعلّت آنکه آنان صبر کردند و قبلًا بهآیات ما ایقان داشتند.
معنای امام در آیه شریفه ﴿وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً﴾
باید در این آیه مبارکه بحث نمود که مراد از امام چیست؟ و هدایت به امر خدا کداماست؟ و تعلیل امامت به صبر و ایقان بهآیات خدا چه ربطی به امامت دارد؟
برای توضیح معنی امام میگوئیم: که خداوند میفرماید:
﴿وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً، قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ﴾2
و یاد آور وقتی را که خداوند، ابراهیم را بهامتحاناتی آزمایش نمود، و او از عهده آنها بهخوبی برآمده، آنها را تامّ و تمام بهجای آورد، خداوند فرمود: حال من تو را بر مردم امام قرار دادم.
ابراهیم گفت: آیا امامت را در ذرّیه من نیز قرار دادی؟ خداوند خطاب
- سوره السجّدة: ٣٢ ـ آیه ٢٤
- سوره بقره 2 ـ آیه ١٢٤
