
امام شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون مسئله «عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام» و «معنای کلی ولایت تکوینی» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • لزوم عصمت انبیاء و ائمه علیهمالسلام و بیان لوازم عصمت • اصل وراثت در عصمت مربوط به ملکوتِ نفس است • عصمت انبیاء منافاتی با اختیاری بودن افعال آنان ندارد • منصب امامت از نبوّت بالاتر است • معنای ولایت تکوینیِ امام به اذن خدا • شرط تحقّق امامت، عبورِ امام از هستیِ خود و تحقق به هستیِ خداست • ضرورت تبعیّت از امام، بخاطر ضرورت تبعیت از حق است • لازمۀ عصمت، هدایت به حق است • ملاکِ تبعیت از ائمه علیهمالسلام، تبعیت از اعلم است
امام شناسی ج1
110هیچگاه ما در بین احدی از فرستادگان خدا فرق نمیگذاریم و همه را بدیده قبول مینگریم. شاهد آناست؛ در عین حال آنان دارای اختلاف بوده، و از نقطه نظر سِعِه وجودی و بهتبع آن غرائز و صفات و همچنین از نقطه نظر مواهب إلهیه تفاوتهائی داشتهاند.
﴿تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَهُ وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ وَ آتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ﴾ (نیمه اوّل از آیۀ ٢٥٣ از سوره بقره).
این پیامبران و فرستادگان را ما بعضی را بر بعض دیگر برتری دادهایم بعضی از آنان کسی بود که خدا با او سخن میگفت و برخی را بهدرجاتی ترفیع مقام داد ما بهعیسی بن مریم بینات و شواهد بر پیامبری اعطاء نمودیم و او را بهروح القدس مؤید ساختیم.
از آیات مبارکات قرآن کریم که سرگذشت و داستان و صفات پیامبران را شرح میدهد این اختلاف واضح و مشهود است.
تمام موجوداتی که حامل قوّه و استعدادند متحرّک بهسوی کمال میباشند
بحث سوّم: در تمام موجوداتیکه دارای قوّه و استعداد هستند و باید قابلیتهای خود را بهمرحله فعلیت برسانند حرکت بهسوی کمال وجود دارد.
و نتیجه این سیر و حرکت، عبور از مراحل کمون و استعداد و وصول بهمراحل ظهور و فعلیت کمال است. در تمام موجوداتِ عالم طبع اعمّ از انسان و حیوان و نبات و جماد، این حرکت موجود و سیر و عبور از مراحل بدویه بهسوی مراحل نهائیه مشهود است.
انبیاء و اولیاء چون سایر افراد بشر از این قاعده مستثنی نیستند؛ میبینیم مراحل تکوین آنها در این عالم از سلاله ماء مهین شروع شده و سپس مراحل استعدادها و فعلیتهای مختلفه را از نطفه و علقه و مضغه و شکلبندی استخوانها و روئیدن گوشت به روی آنها و سپس به انشاء خلقت روح و تبدیل مادّه را به نفس مجرّده و ناطقه، طیّ نموده و مراحل استعداد را یکی پس از دیگری پشت سر گذارده؛ و مراحل فعلیت را یکی پس از دیگری استقبال میکنند، تا بهمرحله فعلیت تامّه خود برسند.
﴿يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ﴾ (سوره الانشقاق (٨٤) آیه ٦).
