نور ملکوت قرآن - ج4
جلد چهارم مجموعۀ «نور ملکوت قرآن» از آثار ماندگار مرحوم علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که پیرامون جنبۀ «عمومیت، اصالت و واسعیت قرآن» با قلمی روان و بیانی سلیس به رشتۀ تحریر درآمده است. مهمترین مطالب این مجلّد: • دعوت قرآن به تفکر در اشیاء خارج، و مصنوعات خداوند • قرآن و سیر آفاقی • بحث دربارۀ اصل خلقت انسان در قرآن • علوم مادیه و طبیعیه تا حدی که موجب کمال انسان است شرافت دارد • دستورات اخلاقی قرآن، بشریت را به اعلا درجه از توحید میرساند • عرفان یا فلسفه و حکمت، یگانه راهگشای حل مسائل توحید • مزیّت زبان عربی و سبب نزول قرآن به لسان عربی • غلبۀ زبان انگلیسی، معلولِ غلبۀ استعمار انگلیس است • افتخار به نژاد و ملّیّت مذموم است، زیرا نژاد اختیاری نیست • زندهکردن لغات فارسی باستانی، برگشت از تعالیم قرآن است • لزوم تکلم به زبان عربی برای جمیع مسلمین • نامۀ شهید مطهری دربارۀ شناخت هویت دکتر شریعتی • اعلمیت به قرآن، میزان اعلمیت در اسلام • کیفیت جمعآوری قرآن در زمان رسولالله • ضرورت کتابت قرآن، طبق موازین متقدّمین • نقد و بررسی حجّیّت و اعتبارِ تورات و انجیلِ فعلی • بحثی دربارۀ اعتبار انجیل برنابا • لغات و اصطلاحات بدیع قرآنی • حجّیّت سنّت، در قوّۀ حجّیّت قرآن • اثبات تواتر قرائات قرآن و نقد و بررسی نظریه مخالفین تواتر
مرتب سازی:
نور ملکوت قرآن - ج4
22تن ز جان نبود جدا، عضوی ازوست *** جان ز کلّ نبود جدا، جزوی ازوست1 مفاد آیۀ، خلاف قول به ترکیب انسان از روح و بدن است.
و بنا بر آنچه از این آیۀ کریمه بدست میآید، آنچه را که قدماء از حکماء میگفتهاند که: چون انسانی بخواهد موجود شود، در وهلۀ نخستین وجود جنینی او تحقّق مییابد، تا به سرحدّی که مستعدّ برای وُلوج و دمیدن روح میشود؛ در آن وقت در یک آن بلافاصله خداوند متعال نفس را ایجاد میکند و از عالم بالا و تجرّد به مادّه تعلّق میدهد، خلاف مفاد آیۀ مبارکۀ است.
قدماء میگفتند: انسان مرکّب است از روح و بدن؛ ولی آیۀ مبارکۀ «ترکیب» را نمیرساند، بلکه با صراحت «تبدیل» را میرساند.
از عظمت و جلالت قرآن مجید همین بس که فیلسوفانی مانند بوعلی سینا که جهانی از اندیشه بودند به این نکته پی نبرده، و تا هزار سال در کتب بر اساس همان مشی قدماء قائل به ترکیب انسان از روح و بدن بودند؛ تا این فیلسوف شیرازی پرده از راز قرآن برداشت، و حرکت در جوهر را با اتّکاءِ به این آیۀ وافی هدایه با ادلّهای روشن و استوار مبرهن ساخت.
بوعلی سینا شیخ الرّئیس در اشعار معروف و مشهور خود که به قصیدۀ عینیّۀ و رقائیّۀ او شهرت دارد در مطلعش میگوید:
هَبَطَتْ إلَیْکَ مِنَ الْمَحَلِّ الأرْفَعِ *** وَرْقآءُ ذاتُ تَعَزُّزٍ وَ تَمَنُّعِ (١) مَحْجوبَةٌ عَنْ کُلِّ مُقْلَةِ عارِفٍ *** وَ هیَ الَّتی سَفَرَتْ وَ لَمْ تَتَبَرْقَعِ(٢)2 - «شرح منظومۀ سبزواری» طبع ناصری، ص ٢٩٨، در حاشیۀ غرر نفس ناطقه ذکر نموده است.
- تمام این قصیده را در «لغتنامه دهخدا» در مادّۀ أبو علی سینا، ص ٦٥٣ آورده است؛ و همچنین دکتر ذبیح الله صفا در ص ١١٦ و ١١٧ از کتاب «جشن نامۀ ابن سینا» جلد اوّل ذکر نموده است.